طیف سنجی پرتوهای ایکس نرم دستگاه پلاسمای کانونی صنعتی شریف با استفاده از طیف سنج ساخته شده با بلور خمیده ی استوانه ای

دستگاه پلاسمای کانونی قابلیت تولید الکترون، یون، نوترون و پرتو ایکس نرم و سخت را در گستره ای از طول موج ها و انرژی ها دارد. در این پروژه برای طیف نمایی پرتوهای ایکس نرم گسیلیده از دستگاه پلاسمای کانونی دانشگاه صنعتی شریف یک طیف سنج طراحی و ساخته شد. طرح کلی این طیف سنج طرح جوهان است که در آن از یک بلور خمیده ی استوانه ای استفاده شده است.نحوه ی عملکرد این طیف سنج براساس قانون براگ بوده و دلیل استفاده از بلور خمیده در آن، متمرکز کردن پرتوهای با طول موج یکسان در یک نقطه و بالا بردن شدت آن ها است. برای انجام آزمایش ها، شرایط بهینه ی دستگاه پلاسمای کانونی (فشار و ولتاژ) به وسیله ی آشکارسازهای دیود نوری و دوربین روزنه سوزنی بررسی و تعیین شد. با انتخاب چیدمان مناسب بین طیف سنج پرتو ایکس و دستگاه پلاسمای کانونی و تخلیه ی دستگاه در شرایط بهینه ی گسیل پرتو ایکس نرم، خطوط طیفی ثبت شده بر روی فیلم رادیوگرافی و گذارهای اتمی مربوط به آن ها تحلیل و اندازه گیری شد. نتیجه های آزمایش ها نشان داد که طول موج های پرتو ایکس نرم گسیلیده از پلاسمای آرگون یونیده شده، عمدتا در بازه ی بین ۳ تا ۴ آنگستروم بوده و از این بین، گذار اتمی p۲s۱-۲s۱ مربوط به گسیل طول موج ۹۴۳/۳ آنگستروم دارای بیش ترین شدت در بین سایر خطوط طیفی است.  

کلیدواژه ها:

پلاسمای کانونی ، طیف سنج ، پرتو ایکس ، بلور خمیده