تکامل سیال گرمابی در کانسار مس- طلای پورفیری دالی با استفاده از مطالعات ریزدماسنجی میان بارهای سیال

کانسار مس- طلای پورفیری دالی در بخش مرکزی کمان ماگمایی ارومیه- دختر در شهرستان دلیجان، استان مرکزی واقع شده است. در این منطقه پورفیری های کانه دار میوسن با ترکیب غالب دیوریت و کوارتز دیوریت در امتداد شمال غرب-جنوب شرق درون سنگهای آندزیت تا آندزیت بازالت جای گیر شده اند. همچنین سیال گرمابی باعث غلبه بر فشار لیتوستاتیک در گسلها و شکستگیها شده و این گسلها میزبان گسترده و متنوعی از رگه ها و رگه چه های کانه های کوارتزی با بافت استوک ورک گردیده اند. مشاهدات صحرایی و پتروگرافی صورت گرفته نشان می دهد که: پنج گروه اصلی رگه همراه با سه نسل کانه زایی در منطقه وجود دارد. همچنین پتروگرافی سیالات درگیر نشان می دهد که در کانسار دالی هفت گروه سیال درگیر شامل سیال درگیر تک فازی غنی از مایع (IA)، تک فازی غنی از بخار(IB) ، دوفازی غنی از مایع (مایع + بخار) (IIA)، دوفازی غنی از بخار (بخار + مایع) (IIB)، سیال درگیر شور ساده (مایع + بخار + هالیت) (IIIA)، سیال درگیر شور حاوی کانی اپک (مایع + بخار + هالیت + پیریت + کالکوپیریت + هماتیت)(IIIB) و سیال درگیر چندفازی (مایع + بخار + هالیت + سیلویت + هماتیت + مگنتیت + پیریت + کالکوپیریت ± اریتروسیدریت)(IIIAB) قابل مشاهده می باشند. مطالعات دماسنجی نشان می دهد که محدوده دمای همگن شدگی نهایی و شوری برای سیال درگیر دوفازی غنی از مایع و غنی از بخار ˚C۴۶۰ تا ۱۴۰ و Wt.%NaCl ۲۵ تا ۰ و برای سیالات شور ساده، شور حاوی کانی اپک و سیالات درگیر چندفازی ˚C۶۲۰ تا۳۰۰ و Wt.%NaCl ۷۵ تا ۳۰ می باشد. همچنین فشار و عمق برای سیالات درگیر دوفازی غنی از مایع و غنی از بخار bar۵۰۰ تا ۱۰۰ و km ۲ تا ۴/۰ و برای سیالات شور ساده، شور حاوی کانی اپک و سیالات درگیر چندفازی bar۶۲۰ تا ۲۰۰ و km۳ تا ۸/۰ می باشد. سیالات درگیر چندفازی با بیشترین فراوانی دمای همگن شدگی در گستره ˚C۶۲۰ تا ۴۲۰ و بیشترین فراوانی شوری در گستره Wt.%NaCl ۷۵ تا ۷۰ نشان دهنده اولین سیالاتی هستند که سبب تشکیل کانسار دالی شده اند. سیالات ماگمایی دمای همگن شدگی و شوری بالایی دارند، اما شکستگیها باعث اختلاط سیالات ماگمایی و جوی و تشکیل میان بارهای IIBبا دما و شوری پایین تر سیال ماگمایی می گردند. نتایج مطالعات نشان می دهد که در کانسار دالی فرآیندهای جوشش، سرد شدن، اختلاط و واکنش سیال- سنگ صورت گرفته است. مطالعه سیالات درگیر نمونه های کوارتزی حاصل از سیال کانه ساز در زون های دگرسانی پتاسیک و کوارتز- سرسیت- پیریت، کاهش درجه حرارت را از پهنه پتاسیک ˚C۶۲۰ تا ۳۰۰ به سمت کوارتز- سرسیت- پیریت ˚C۴۸۰ تا ۱۶۰ نشان می دهد که مطابق با سایر نهشته های پورفیری در جهان است.

کلیدواژه ها:

سیال درگیر ، دگرسانی ، جوشش ، مس- طلای پورفیری ، کمان ماگمایی ، دالی