تولید زانتان توسط زانتوموناس کمپستریس PTCC ۱۴۷۳ به روش کشت غوطه ور با استفاده از آب پنیر و بهینه سازی فرآیند تولید

آب پنیر پسماندی است که طی فراوری پنیر، به وفور تولید می شود و دفع آن در محیط زیست مشکات گوناگونی راایجاد می کند. تبدیل زیستی این محصول جانبی به مواد ارزشمند، راه حل غلبه بر این مشکل زیست محیطی است. در اینپژوهش امکان استفاده از اکتوز آب پنیر به عنوان تنها منبع کربن، جهت تولید صمغ زانتان با استفاده از باکتری زانتوموناسکمپستریس PTCC ۱۴۷۳ به روش تخمیر غوطه ور برر سی شد. چهار فاکتور هر یک در چهار سطح، شامل مدت زمان تیمار حرارتی آب پنیر (min) ۸۰، ۴۰، ۲۰، ۱۰)، غلظت (KH(۲)PO(۴؛ ۰، ۱، ۲، ۳ درصد (وزنی/ حجمی)، pH؛ (۵، ۶، ۷ و ۸) ونوع منبع ازت، (نیترات آمونیوم)، (نیترات آمونیوم و عصاره مخمر)، (نیترات آمونیوم و پپتون) و (عصاره مخمر و پپتون)،با استفاده از روش تاگوچی به منظور بهینه سازی تولید زانتان مورد پژوهش قرار گرفت. همچنین ویسکوزیته صمغزانتان تعیین و آنالیز FTIR به منظور تایید تولید صمغ انجام شد. سه فاکتور از چهار فاکتور مورد بررسی، شامل غلظت (KH(۲)PO(۴، نوع منبع ازت و زمان تیمار حرارتی سوبسترا، اثر معنا داری بر تولید صمغ زانتان داشتند (P<۰/۰۵). حداکثر تولید صمغ زانتان پس از۴۸h از آغاز تخمیر، با استفاده از آب پنیر به عنوان منبع اصلی کربن، (KH(۲)PO(۴ با ۳ درصد (وزنی/ حجمی) و ترکیب نیترات آمونیوم و پپتون بهعنوان منبع ازت و تیمار حرارتی سوبسسترا pH=۸.۸۰min؛ ۲۱/۵ گرم بر لیتر صمغ زانتان بود. صمغ زانتان تولید شده در این مطالعه به دلیل شباهت ترکیب شیمیایی با نوع تجاری قابلقبول می باشد. همچنین آب پنیر به دلیل ارزانی، سوبسترایی مناسب و مقرون به صرفه برای تولید زانتان در مقیاس زیاد می باشد.

کلیدواژه ها:

آب پنیر ، تیمار حرارتی ، زانتان ، طراحی آزمایش تاگوچی