قتل عمدی با فعل غالبا کشنده

برخی اوقات به جهت عدم علم و آگاهی افراد جامعه به اقسام قتل و ملاک ها و معیارهای قانونگذار برایتعیین نوع قتل، ناخواسته مرتکب افعال و اعمالی می شوند که قانونگذار بدون اغماض و سخت گیرانه برایآن تعیین تکلیف نموده و عقوبت سنگینی چون قصاص. برایش تقدیر کرده است. در خصوص تعیینمصادیق قتل عمد، از جمله قتل عمدی از طریق «کارنوعا کشنده» و مبانی آن اختلافات زیادی در رویهقضایی و برداشت از فقه و قانون مشاهده می شود که تبلور آن در آراء صادره محاکم و شعب دیوان عالیکشور می باشد؛ به خصوص قانون مجازات اسلامی، مصوب سال ۱۳۹۲ در بند «ب» و «پ» ماده ۲۹۰ علمتوجه و آگاهی» مرتکب به «کارنوعا کشنده» را شرط دانسته و برای نحوه ثبوت «توجه و آگاهی» و عدمآن معیارهایی مطرح نموده که به پیچیدگی موضوع و تعیین و تشخیص نوع قتل افزوده است. در جستارحاضر به مبانی و گونه شناشی فعل نوعا کشنده پرداخته شد. در کثیری از مباحث شرعی و یا مصادیق آن،فقها افراد را به عرف ارجاع می دهند. افراد جامعه از تعاملات و رفتار اجتماعی و یا برخورد با حوادث ووقایع ممکن است از خود رفتارهای متفاوت نشان داده یا برداشت های گوناگون داشته باشند، اما در برخیموضوعات نوع کنش و برداشت اجتماعی یکسان است که یک وحدت رویه در میان آحاد جامعه ایجادمی کند و عنوان یک عرف ملاک و معیار برای رفتار اجتماعی می شود. در برخی از کشورها که از نظامحقوقی کامن لا پیروی می کنند و دارای قانون مدون نمی باشند عرف و رویه قضایی در آنجا به منزله قانوناست؛ بنابراین عملی در برخی از ایالات جرم است، همان عمل در ایالات دیگر جرم نمی باشد. در نظامحقوقی ایران نیز قانونگذار توجه ویژه ای به عرف داشته است که در مقررات گوناگون به صراحت بهعرف ارجاع داده شده است از جمله: ماده ۳ ق. آ. د. م. ، بند ت ماده ۱۰۸ ق. م. ا: «اقدامات والدین واولیای قانونی و سرپرستان صغار و مجانین که به منظور تادیب یا حفاظت آنها انجام می شود، مشروط براینکه اقدامات مذکور در حد متعارف و حدود شرعی تادیب و محافظت باشد».

کلیدواژه ها:

قتل عمد ، کشنده ، عرف ، عدوان