بررسی علم قاضی به عنوان اساس کشف حقیقت در رسیدگی های قضایی

انسان ها موجوداتی مدنی الطبع هستند که ناگزیرند جهت برآوردن حاجات و دفع ضرر از خود با همنوعانتعامل و زندگی نمایند، در نتیجه باید با همنوع خود ارتباط مستمر و دایم داشته باشد. در مسیر این ارتباطاتتبعا هریک از اشخاص دارای حقوق و تکالیفی هستند که رعایت قواعد و قوانین آن به منظور حفظ اجتماعازهرجومرج، الزامآوراست. در این فرایند گاهی به دلایل مختلف حقوق اشخاص در تعارض با یکدیگرقرار می گیرند، بدین لحاظ جامعه انسانی به منظور حفظ حریم و رعایت حقوق و جلوگیری از تجاوز بهحقوق یکدیگر از ابتدا قواعد و مقرراتی را ترسیم نموده که در قالب عرف و رویه اجتماعی بر روابط خودحاکم می گرداند. از این رو علم شخصی قاضی در فقه اسلامی و قضایی به عنوان یکی از طرق اثبات دعواپیش بینی شده است که از صدر اسلام با نظر فقها، به ویژه فقهای امامیه، مورد تاکید قرار گرفته است و ازدیرمان در محافل علمی و فقهی و حوزوی مطرح بوده و در این رابطه استدلالاتی بیان گردیده که می توانگفت علم قاضی از اعتبار استنادی برخوردار است و اعتبار بخشیدن به علم قاضی بر اساس مقتضیات زمانفعلی اهمیت بسزایی دارد چرا که با توجه به پیچیدگی دنیای معاصر و خدعه ها و نیرنگ ها ممکن است باادله قانونی و شرعی صرف مانند اقرار و شهادت و قسامه نتوان احقاق حق نمود. در تحقیق پیشرو با استفادهاز روش تحلیلی توصیفی برآنیم که به بررسی علم قاضی به عنوان اساسی برای کشف حقیقت دررسیدگی های قضایی بپردازیم. طبق یافته های پژوهش علم قاضی به عنوان یکی از مهمترین ادله اثباتدعوی به شمار می آید که از اول مورد توجه قانونگذار الهی و روایات و اجماع فقهای امامیه قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

علم قاضی ، حقیقت ، رسدگی قضایی ، اثبات دعوی