بررسی وجوه همگون و ناهمگون معماری کاخ فیروزآباد با معماری دوره اشکانی

آگاهی ما در زمینه ساخت و ساز رایج در زمان ساسانیان جز در موارد معدود، با کاستی های فراوان همراه است روی هم رفتهاسناد دستاوردهای معماری این دوره ی طولانی تنها ویرانه های برجای مانده شامل کاخ پاره ها و تکه های شمار اندکی از بقایایقابل توجهی از کمابیش دوازده آتشکده و شماری بناهای تاریخی کوچک هستند در دوره ساسانی مکتب جدیدی در معماریایران به وجود آمد که نه تنها سبک معماری ساسانیان ایران را تشکیل داد، بلکه بعدها اساسی برای معماری اسلامی ایران وحتی سایر کشورهای جهان گردید. احداث پوشش گنبدی با آجر و پایه های سنگی و ستون هایی که از سنگ و گچ ساخته شدهو اغلب متصل به دیوار بوده اند. هم چنین طاق های آجری گنبدی بر فراز چهارضلعی و ایجاد تالارهای بزرگ و ایوان ها با طاقضربی از مشخصات معماری ساسانیان است. در اینکه معماری ساسانی از عناصر هنری روم و خاورمیانه متاثر بوده، تردیدینیست، اما با توجه به بررسی های همه جانبه ای که از سوی باستان شناسان و علاقه مندان به معماری ایران انجام گرفته، معماریاین دوره، بیشتر دنباله معماری پارتی و در نهایت احیاکننده سنت های معماری ایرانی است و از این رو صرف نظر از گنبدهایساسانی، تفاوت چندانی میان بناهای ساسانی و اشکانی به چشم نمی خورد؛ ضمن اینکه مقدمه ی گنبدسازی این دوره را نیزباید با توجه به آثار کوه خواجه سیستان در دوره اشکانی یافت در این مقاله نگارندگان برآنند ضمن معرفی کاخ فیروزآباد بهعنوان نخستین بنای طاق دار و گنبددار عهد ساسانی و تحلیل ساختاری آن، به بررسی وجوه همگون و ناهمگون معماری اینبنا با بناهای شناخته شده دوره قبل؛ یعنی اشکانی به منظور دستیابی به یک نتیجه منطقی و معقول بپردازند.

کلیدواژه ها:

معماری ، کاخ فیروزآباد ، اشکانی ، ساسانی ، فارس