سید حسن مدرس و بازبینی در سیاست موازنه عدمی

دولت ها در ارتباط با ساخت اقتصادی و اجتماعی حاکم بر جامعه و با درنظر گرفتن منافع اقشار و طبقاتی که نمایندگی می کنند و نیز با توجه به نوع و ماهیت نظام بین الملل، برای دستیابی به اهداف سیاست خارجی خویش از جهت گیری های مختلفی پیروی می کنند. در طول تاریخ سیاسی یک قرن اخیر ایران نیز دولت ها عمدتا از دو جهت گیری سیاسی که به نحوی در ستیز با یکدیگر بودند، پیروی کرده اند، یکی سیاست موازنه عدمی یا موازنه منفی که منعکس کننده و بیانگر خواسته ای اکثریت مردم و تامین کننده منافع آنهاست و دیگری سیاست موازنه وجودی یا موازنه مثبت که استراتژی قدرت های خارجی و عناصر و عوامل داخلی آنهاست. تاریخ سیاسی و اجتماعی معاصر ایران به خوبی نشان می دهد، هرگاه دولتی از سیاست موازنه وجودی یا مثبت (مثبت برای دیگران) پیروی کرد، استقلال ملی و اعتبار بین المللی خود را از دست داد