نقد محتوایی روایات عبدالله بن سلام در مجمع البیان

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 261

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HADITH-13-2_015

تاریخ نمایه سازی: 17 آذر 1400

چکیده مقاله:

شیوه طبرسی در نقل اسباب نزول به صورت گزارشی است، اما در مواردی با ارائه ملاک هایی از قبیل ضرورت فقهی، ظاهر آیه و تاریخ به تایید یا رد پرداخته است. در عین حال نمی توان مسامحه وی در نقل برخی روایات و اسباب نزول را نادیده گرفت. وی نقل قول های ضعیفی همچون مدح عبدالله بن سلام، ذکر ماجرای ورقه بن نوفل را آورده است اما کمترین اظهارنظری دراین باره نکرده که قاعدتا باید به ضعف آن ها اشاره می کرد. عبدالله بن سلام از کسانی بود که برای جلب نظر عامه مردم جعل حدیث می کرد و احادیثی هم در وصف او نقل شده که عمدتا ضعیف الاسناد و بی اعتبار است. رد پای این شخص را در بخش های مختلف کتاب مجمع البیان می توان رصد کرد. در این مقاله، پس از بررسی روایات کتاب مجمع البیان، مراجعه به تفاسیر و منابع مرتبط به شیوه کتابخانه ای و تحلیل درون متنی، در نقد روایات مخدوش اسباب نزول در مجمع البیان که آیات را با عبدالله بن سلام مرتبط دانسته، به نکاتی چون نیاوردن برخی شان نزول ها توسط مفسران قبل یا بعد از طبرسی، بیان دیدگاه طبرسی به جای شان نزول، نقل مطالب به پیروی از مفسران عامه درحالی که دانشمندان شیعه بدان اعتنایی نداشته اند؛ عدم تطابق تاریخی اسباب نزول حاوی مدح عبدالله بن سلام با زمان اسلام آوردن وی اشاره شده است. شاید هدف وی از این نوع نقل قول ها آشنایی خواننده و مقایسه آن ها با سایر نظرات است. این روش عالمانه، خواننده را به تفکر و اندیشه فرامی خواند و بسیار ارزشمند است اما عدم نقد و اظهارنظر قطعی شیخ یکی از ضعف های مهم این تفسیر به شمار می آید.

نویسندگان

محمد رشیداحمد

دانشگاه پیام نور

محمدحسن صانعی پور

دانشگاه کاشان

لیلا سادات مروجی

دانشگاه پیام نور

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی الحدید، عبدالحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغه، ...
  • ابن اثیر، ابوالحسن علی بن محمد، اسد الغابه فی معرفه ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال، چ۱، قم: جامعه مدرسین ...
  • ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، زاد المسیر فی علم التفسیر، ...
  • ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد، دیوان المبتدا و الخبر فی ...
  • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، تحقیق علی ...
  • ابن عبدالبر، ابو عمر یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفه ...
  • ابن قتیبه الدینوری، ابو محمد عبد الله بن مسلم، الامامه ...
  • بحرانی، سید هاشم بن سلیمان، البرهان فی تفسیر القرآن، ...
  • حجتی، سید محمدباقر، اسباب النزول، چ۶، تهران: دفتر نشر فرهنگ ...
  • حسکانی، عبیدالله بن عبدالله، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، چ۱، تهران: ...
  • دروزه، محمد عزه، التفسیر الحدیث، چ۲، بیروت: دار الغرب الاسلامی، ...
  • دیاری بیدگلی، محمدتقی، پژوهشی در باب اسرائیلیات در تفاسیر قرآن، ...
  • زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، چ۳، ...
  • شایسته نژاد، علی اکبر، طبرسی و مجمع البیان، چ۱، تهران: ...
  • صالحی نجف آبادی، نعمت الله، حدیث های خیالی در تفسیر ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، چ۳، ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، چ۵، قم: جامعه ...
  • طباطبایی یزدی، سید عبدالعزیز، «ما نزل من القرآن فی علیR»، ...
  • طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، تفسیر طبری، تحقیق حبیب یغمایی، ...
  • ، تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، چ۲، ...
  • طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار ...
  • طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، چ۲، تهران: ...
  • علیزاده، علی، «احادیث خیالی یا شواهد خیالی»، فصلنامه علمی تخصصی ...
  • عبدالسمیع، عماد علی، التیسیر فی اصول التفسیر، اسکندریه: دار الایمان، ...
  • عنایه، غازی حسین، اسباب النزول القرآنی، چ۱، بیروت: دار الجیل، ...
  • فصیحی، علی، «اسباب نزول در تفسیر مجمع البیان»، فصلنامه پژوهش ...
  • کاشانی، ملا فتح الله، تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین، ...
  • کریمی، فاطمه، بررسی و نقد روایات اسباب نزول در تفسیر ...
  • کلباسی، زهرا و احمدنژاد، امیر، «تحلیل و بررسی روایات تفسیری ...
  • گنجی شافعی، محمد بن یوسف، کفایه الطالب فی مناقب علی ...
  • مراغی، احمد بن مصطفی، تفسیر المراغی، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • معرفت، محمدهادی، التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، چ۱، مشهد: ...
  • مقاتل بن سلیمان بلخی، ابوالحسن، تفسیر مقاتل بن سلیمان، چ۱، ...
  • واسطی، عبدالحمید، «روش شناسی کشف و اعتبارسنجی اسباب نزول»، فصلنامه ...
  • واقدی، محمد بن عمر، کتاب المغازی، تحقیق مارسدن جونس، چ۳، ...
  • هاشمی، سید حسین، «روش تفسیری مجمع البیان»، فصلنامه پژوهش های ...
  • نمایش کامل مراجع