بررسی تطبیقی حکومت اسلامی در المیزان و فی الضلال القران

انسان موجودی است که بالطبع گرایش به اجتماع دارد و همواره در صدد بوده است نوعی تشکیلات و سازمان برای خود ایجاد کند تا از این طریق از تعدیهای زندگی فردی از یک سو وافراد مستکبر دوری نماید. از آنجا که اسلام مدعی است برای تمام زندگی بشر برنامه دارد لذا برای نوع حکومت نیز برنامه دارد که ما آن را حکومت با محتوای اسلامی میدانیم ودر این مقاله درصدد هستیم که دیدگاه مفسران بزرگ قرآن کریم مرحوم علامه طباطبایی(ره) در تفسیر المیزان و سید قطب شاذلی در تفسیر فی الضلال قرآن را در مورد »حکومت اسلامی« با توجه به آیات قرآنی بیان کنیم. تشکیل حکومت اسلامی یکی از مهمترین مباحث در آموزه های تعالی بخش قرآن است. قرآن به تبیین ابعاد و مبانی حکومت آرمانی در آیات پرداخته است. این پژوهش کوشیده است به مبانی قرآنی حکومت اسلامی از دیدگاه مفسران معاصر شیعه و اهل سنت، علامه طباطبایی، رشید رضا، سید قطب، به روش تحلیلی توصیفی، با تکیه بر اسناد و مدارک کتابخانه ای بپردازد. مهمترین مبانی حکومت اسلامی شامل ولایت و حکومت صالحان، اجرای قسط و عدل، اطاعت در اولی الامر، مردم سالاری و ... است. علامه طباطبایی تبیین آرمانگرایی در جامعه و حکومت را، با تکیه بر ارتباط معنایی آیات مورد بررسی قرار داده، و حکومت آرمانی را حکومتی بر پایه اسلام و اعتقاد به معصومین و مردم سالاری دینی میداند. اما رشیدرضا بهترین حکومت برای مسلمانان را، نظام منتخب مردم و ملتزم به شریعت اسلامی می دانند که در صورت عدم امکان برقراری آن، می توان از حکومت غیر اسلامی، مشروط به اینکه شریعت الهی را به رسمیت بشناسد برخوردار بود.

کلیدواژه ها:

حکومت اسلامی ، المیزان ، فی الضلال القران