بررسی کفزیان رودخانه قزل اوزن استان زنجان

  رودخانه قزل اوزن یکی از دو حوزه آبی سد سفیدرود می باشد که درتقسیمات آبریز ایران بخشی از حوزه دریای خزر محسوب می شود. نمونه برداری هر ۴۵ روز یکبار از مهر سال ۱۳۸۶ تا مهر سال ۱۳۸۷در قالب سه منطقه مطالعاتی و هرمنطقه دارای سه ایستگاه توسط دستگاه GPS تعیین شد. نمونه ها بافرمالین ۴ درصد تثبیت، شناسایی درحد جنس یا گونه سپس برپایه شاخص بیولوژیک هیلسنهوف ( HBI ) مورد ارزیابی آلودگی مواد آلی قرارگرفت. ۲۰ جنس یا گونه کفزی در۷ راسته یا خانواده با غالبیت خانواده Chironomidae شناسایی شد. براساس شاخص بیولوژیک ( BI )گونه یا جنس یا خانواده، HBI ایستگاهها تعیین گردید که بترتیب ۴ /۵ ، ۳ / ۶، ۴۶ /۵ ، ۱۱ /۵ ، ۱۳ /۵ ، ۱۳ /۴ ، ۲ ۵/۴ ، ۴ ،۲۳ / ۴ و وضعیت بیولوژیک رودخانه از نظر کیفی درحد مناسب تا خیلی خوب قرار گرفت. درصد فراوانی کفزیان درحوزه استان زنجان Chironomidae با۳۰ درصد،. Caenis sp با ۱۶ درصد، Baetis sp. با ۱۲ درصد، . Hydropsyche sp با ۱۳ درصد، . Simulium sp با ۱۱ درصد، Tabantus atratus و. Sericostoma sp هرکدام با ۲ درصد وسایر کفزیان با۱۴ درصد درکل ایستگاهها در رودخانه قزل اوزن حوزه استان زنجان تعیین شد. معیار EPT که نشانه موجودات شاخص با اکسیژن بالای آب و غلظت کم مواد مغذی است بر پایه تعداد و تجمع کفزیان رودخانه قزل اوزن ۴۱ درصد EPT درمقابل ۵ ۹ درصد DO بیان می کند یعنی ۴۱ درصد کفزیان درمقابل آلودگی مواد آلی حساس و ۵ ۹ درصد سازگار با آلودگی است؛ آلودگی با کاهش اکسیژن محلول و افزایش غلظت مواد ارگانیک و بالانس این دو مقدار روی کفزیان و حیات Biota) ) رودخانه اثر می گذارد.

کلیدواژه ها:

Benthoses ، Ghazal Ozan River ، Hilsenhoff Index ، Zanjan Province ، کفزیان ، رودخانه قزل اوزن ، شاخص هیلسنهوف ، استان زنجان