بررسی تاثیر اصلاح یارانه ها بر میزان مصرف گاز طبیعی در بخش خانگی و تجاری ایران: با رویکرد پانل دیتا

مصرف گاز طبیعی در ایران همواره روند رو به رشدی داشته است. مصرف این انرژی در ایران نسبت به سال ۱۳۸۰، ۱۲۴ درصد افزایش داشته است، این در حالی است که رشد مصرف در جهان نسبت به همین سال ۳۸ درصد بوده است (EIA، ۲۰۱۳). این افزایش مصرف ممکن است به دلایل متفاوتی مثل پایین بودن قیمت گاز طبیعی، گسترش شبکه گازرسانی، افزایش درآمد مردم، فرهنگ نادرست در مصرف یا افزایش رشد اقتصادی کشور باشد. براساس گزارش IEA از میزان یارانه های پرداختی برای گاز طبیعی در سال ۲۰۱۳، ایران با پرداخت بیش از ۵/۲۷ میلیارد دلار در بین کشورهای جهان در رتبه نخست قرار دارد. بنابراین به منظور کاهش مصرف انرژی و در پی آن کاهش یارانه­های پرداختی برای گاز طبیعی و دلایل دیگر، قانون هدفمندی یارانه­ها در آذر ۱۳۸۹ در ایران به اجرا گذاشته شد. بخش خانگی و تجاری عمده ترین مصرف کنندگان گاز طبیعی در بخش مصرف نهایی ایران هستند (بیش از ۴۶ درصد در سال ۱۳۹۱)، کاهش مصرف در این بخش نقش بسزایی در مصرف کل خواهد داشت. بنابراین، در این تحقیق تاثیر اصلاح یارانه ها بر میزان مصرف گاز طبیعی بخش خانگی و تجاری البته به صورت مجزا بررسی شد. این کار به کمک داده های پانل دیتا و برای تمامی استان­های کشور انجام گرفت تا تاثیر اصلاح یارانه در کل کشور بررسی شود و در ضمن مقایسه ای نیز بین استان های کشور از این لحاظ صورت گیرد. نتایج بیانگر آن است که قانون هدفمندی یارانه­ها بر مصرف گاز طبیعی بخش خانگی ایران تاثیرگذار بوده است، این در صورتی است که تاثیرگذاری این قانون بر بخش تجاری مشاهده نشد. طبقه بندی JEL : C۲۳، C۵۱، Q۴۱، H۲۰    

کلیدواژه ها:

اصلاح یارانه ها ، پانل دیتا ، کشش قیمتی تقاضا ، مصرف گاز طبیعی