مفهوم مخاصمه مسلحانه غیربین المللی در عرف حقوق بین الملل بشردوستانه

دادگاه بین المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق در  قضیه مشهور تادیچ در سال ۱۹۹۵ مخاصمه مسلحانه غیر بین المللی را تعریف کرد. این تعریف که در چارچوب ماده ۳ مشترک کنوانسیون های چهارگانه ۱۹۴۹ ارائه شده بود، از آن زمان تا کنون به دفعات در قضایایی مختلف در نزد دادگاه مذکور و همچنین دادگاه بین المللی کیفری رواندا، دیوان ویژه سیرالئون و اخیرا دیوان بین المللی کیفری مورد استفاده و استناد قرار گرفته است. تعریف تادیچ دیگر محدود به ماده ۳ مشترک نیست و با تصویب ماده ۸ اساسنامه رم قلمرو اجرای مفاد عرفی پروتکل دوم الحاقی به کنوانسیون های چهارگانه را نیز مشخص می کند. مقاله حاضر ضمن بررسی تحلیلی تعریف فوق، آن را با مفاد مربوطه در معاهدات بین المللی درباره حقوق بشردوستانه مخاصمات مسلحانه غیربین المللی مقایسه می کند و نهایتا نشان می دهد که تعریف تادیچ حداقل از دو زاویه عرف حقوق بشردوستانه بین المللی را توسعه داده است: ۱) بخشی از تعریف، فی الواقع، تدوین قضایی عرف زمان خود است و ۲) قسمتی از تعریف که منعکس کننده حقوق بین الملل عرفی نبوده نیز با تحت تاثیر قرار دادن عملکرد آتی دولت ها و رویه قضایی، موجد عرف جدیدی شده است. در وجه اخیر، تعریف تادیچ قلمرو اجرای مفاد عرفی پروتکل دوم را تغییر داده و آن را از معیارهای سختگیرانه ماده ۱ پروتکل به قلمرو موسع ماده ۳ مشترک نزدیک کرده است.