مطالعه رنگ های مورد استفاده در پته کرمان از گذشته تاکنون و بررسی امکان احیاء رنگرزی سنتی با روش های امروزی

چکیده: پته دوزی، از جمله فنون و مشاغل سنتی در کرمان می باشد که با بکارگیری مواد و مصالح محیط پیرامون و با توجه به شرایط اقلیمی خاص این منطقه، از اهمیت بالایی برخوردار است. پته، نه تنها از جایگاه تزئینی ویژه ای در میان سایر هنرهای سنتی این منطقه برخوردار می باشد بلکه،کاربری آن به عنوان یکی از قدیمی ترین هنرهای سنتی در ایران مورد توجه است. رنگین نمودن الیاف پشمی،کرک و پنبه از طریق روشهای قدیمی و کاملا سنتی و با استفاده از مواد طبیعی که منشا حیوانی یا گیاهی دارند را رنگرزی طبیعی می گویند. پشمی که با مواد گیاهی رنگرزی می شود دارای نوعی جذابیت و زیبایی است که به مرور زمان و در اثر استفاده و قرار گرفتن در معرض نور و مواد قلیایی و .... نه تنها از ارزش آن کاسته نمی شود، بلکه به ثبات و درخشندگی آن نیز افزوده می شود. علاوه بر این، رنگهای طبیعی (گیاهی و حیوانی) حاصل تجربه صدها ساله مردمان سرزمینی است که همواره با اقتباس از طبیعت به زندگی خود رنگ بخشیده اند به این سبب از ارزش معنوی و مادی بسیاری برخوردار هستند. این مقاله با هدف شناسایی تفاوت های رنگرزی طبیعی و شیمیایی و احیاء روشهای سنتی با روش های امروزی و همچنین شناخت رنگ در مبانی رنگ بندی پته کرمان و معرفی روش های رنگرزی است. این روش ها ما را در امر بهبود و کیفیت پته یاری رسانده و در تولید این هنر، اثری راهبردی دارد که نه فقط به ویژگی های زیبایی شناختی می پردازد، بلکه به ارتقاء سطح کیفی آن نیز توجه دارد. پس از رنگرزی الیاف پشم با روش های گیاهی و حیوانی، خصوصیات رنگی الیاف رنگرزی شده پشم با استفاده از پارامترهای تابع انعکاس Lab و خواص ثباتی نمونه های رنگ شده در مقابل شستشو و نور ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که الیاف رنگرزی شده به روش های طبیعی بعد از شستشو و قرار گیری در معرض نور پایدار می باشند.

کلیدواژه ها:

پته کرمان ، الیاف پشمی ، رنگرزی شیمیایی ، رنگرزی گیاهی