تاملی بر کارکرد عنصر زمان در رمان همه چیز فرو می پاشد اثر چینوا آچیبه

مان همه چیز فرو می پاشد اثر چینوا آچیبه، نویسنده و منتقد نیجریایی، از تاثیرگذارترین آثار ادبیات پسااستعماری است. این رمان در تقابل با گفتمان استعمار و با دو هدف عمده ارائه تصویری واقع گرایانه و اصیل از آفریقای تحت سلطه و نمایش ابعاد مخرب ورود استعمارگران به رشته تحریر درآمده است. جستار پیش رو، با استمداد از روایت شناسی ژرارد ژنت که مشتمل بر سه سطح داستان، متن و روایت است، بدین پرسش اساسی پاسخ می دهد که چگونه آچیبه عنصر زمان را در راستای برجسته سازی دو هدف یاد شده به خدمت می گیرد. از آن جا که ژنت توجه خود را صرفا به لایه متن معطوف کرده است، این پژوهش از روایت شناسی سیمور چتمن جهت استخراج لایه داستان در رمان سود می برد. دستیابی به لایه داستان جهت مقایسه دو سطح داستان و متن ضروری است. در این راستا، ابتدا عنصر زمان از نظرگاه ژنت با سه محور نظم، تداوم و بسامد و نیز واحد های سازنده داستان از نظرگاه چتمن ارائه می شود تا با مفاهیم مورد نظر آشنایی حاصل شود. در ادامه با استناد به بخش هایی از رمان، کارکرد زمان در راستای دو هدف نویسنده شرح داده می شود. این پژوهش، نشان داد دو هدف متمایز آچیبه در هر یک از دو بخش رمان، نه تنها تداوم و نظم ارائه مواد داستان را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه شکل گیری داستان را در معنای سلسله رویداد های دارای رابطه منطقی، نیز به تاخیر می اندازد. رمان به لحاظ بسامد، تفاوتی را در دو سطح داستان و متن نشان نمی دهد.