اقلیم شناسی رودبادها در خاورمیانه

بسیاری از پدیدههای اقلیمی سطح زمین در ارتباط با موقعیت رودبادها در سطوح فوقانی جو  هستند. این پژوهش با هدف شناخت موقعیت و فراوانی رودبادها در بخشی از نیمکره شمالی (خاورمیانه) انجام شد. رودبادها در محدوده وسیعی از صفر تا ۱۲۰ درجه طول شرقی و صفر تا ۸۰ درجه عرض شمالی در ۵ تراز ۳۰۰، ۴۰۰، ۵۰۰، ۶۰۰، و ۷۰۰ هکتوپاسکال طی دوره آماری ۱۹۶۵-۲۰۱۴ بهصورت ساعتی بررسی شدند. نتایج نشان داد که از نظر زمانی و مکانی تغییرات عمدهای در فراوانی و سرعت رودبادها در طول سال بهوجود میآید. در دوره سرد سال فراوانی رودبادها و سرعت آنها در عرضهای جغرافیایی ۲۰ تا ۳۰ درجه شمالی بیشینه است. در دوره گرم سال فراوانی و سرعت رودبادها در مناطق یادشده کاهش مییابد و به عرضهای ۳۵ تا ۴۵ درجه عرض شمالی منتقل میشود. در همه ترازهای جو اغلب میتوان دو کمربند پیوسته از بادهای شدید را در عرضهای جغرافیایی ۲۰ تا ۳۰ درجه شمالی و ۵۰ تا ۶۰ درجه شمالی مشاهده کرد. در میان این دو کمربند میتوان چهار هسته رودباد اصلی (شرق چین و بخشی از خاورمیانه، همچنین غرب اروپا و بخشی از مناطق مرکزی و جنوب روسیه) را شناسایی کرد.

کلیدواژه ها:

خاورمیانه ، رودباهای جنب حاره ای و جبهه قطبی ، ناپایداری ، هسته رودباد