تاثیر اهداف راهبردی امریکا در خاورمیانه بر منافع جمهوری اسلامی ایران

اهداف راهبردی و درازمدت امریکا که به وسیله حضور سخت افزاری و هم از طریق اصلاحات اقتصادی، سیاسی و امنیتی طرح خاورمیانه بزرگ و با بهره مندی از منابع نفت و گاز خاورمیانه دنبال می شود و در نهایت ادغام خاورمیانه را در نظام اقتصاد سیاسی جهانی دنبال می کند، از مهم ترین عناصر تاثیرگذار بر روند تحولات نوین در خاورمیانه است. این اهداف و طرح مذکور به دلیل راهبردی بودن، حتی در دوران شعار تغییرات سیاست خارجی امریکا در دوران باراک اوباما، به نظر نمی رسد با تحول جدی روبه رو شوند، اما منافع ملی و منطقه ای جمهوری اسلامی ایران را تحت تاثیر قرار خواهند داد. این اهداف عبارتند از: ۱) تضمین جریان انرژی منطقه به سوی غرب؛ ۲) پیشبرد فرایند به اصطلاح صلح خاورمیانه؛ ۳) تامین و تضمین منافع اسرائیل؛ ۴) ستیز با اسلام سیاسی با عنوان مبارزه با تروریسم و بنیادگرایی؛ و ۵)رویارویی با کشورهای مخالف منافع امریکا؛ ۶) گسترش فرهنگ امریکایی در پوشش ایجاد دموکراسی، اقتصاد بازار آزاد و سکولاریزم در منطقه. چگونه اهداف راهبردی (و غیرقابل تغییر) امریکا در خاورمیانه منافع جمهوری اسلامی ایران را در منطقه تحت تاثیر قرار می دهد؟ در پاسخ: ۱) در ابتدا به برخی بحران ها و ساختارهای تهدیدزای خاورمیانه که بهانه حضور امریکا در منطقه فراهم آمده اند می پردازیم. ۲) آنگاه، سیاست های دوپهلو و دوگانه گسترش دموکراسی و حقوق بشری امریکا در خاورمیانه را مورد توجه قرار می دهیم. ۳) سپس، چشم اندازهای نامتقارن تحولات خاورمیانه را که ضرورتا در راستای منافع امریکا قرار ندارند مطالعه می کنیم. ۴) در آخر نیز جایگاه و ابزارهای جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با تهدیدات احتمالی و پیشبرد منافع ملی در خاورمیانه را کنکاش می نماییم.

کلیدواژه ها:

اقتصاد سیاسی بین الملل ، امریکا ، ایران ، تحولات اقتصادی و سیاسی ، طرح خاورمیانه بزرگ