کاربست شاخص های ادراک اجتماعی در بازآفرینی منظر رودخانه های شهری (نمونه موردی رودخانه خشک شیراز)
سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 388
فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_ESTJ-18-6_025
تاریخ نمایه سازی: 19 مهر 1400
چکیده مقاله:
زمینه و هدف: بنا به تعریف، منظر شهری ساختاری طبیعی است که در قرارگاهی شهری واقع شده است و پژوهش در زمینه ادراک اجتماعی به معنای پژوهش در ارزشهای شکننده ای است که منظر به عنوان نمود و ابزار انتقال آن در یک جامعه عمل می نماید. از این حیث برخلاف مرمت منظر که رویکردی اغلب اکولوژیکی دارد، موضوع کمتر پرداخته شده ای در بازآفرینی رودخانه های شهری است. رودخانه خشک شیراز از لبه های طبیعی و تاریخی شهر است که به سبب فقدان آب کافی، مداخلات کالبدی فراوان، آثار تاریخی و مذهبی ارزشمند در مسیر خود، به نماد و بخشی از هویت طبیعی شهر بدل شده است. هدف این پژوهش شناسایی مولفه های ادراک اجتماعی در منظر این رودخانه مبتنی بر الگوی پیشنهادی تحلیلی خاص این نوشتار است که در نهایت به تبیین شیوه ای از فرایند بازآفرینی منظر رودخانه های شهری منتج می شود که بر اساس مولفه ها و شاخص های ادراک اجتماعی پایه گذاری شده است. روش بررسی: در این پژوهش از راهبردهای ترکیبی شامل راهبرد «تحلیل محتوا» و «توصیف پیچیده در منظر» به همراه مورد پژوهی با رویکردی اکتشافی در زمینه ای پیمایشی استفاده شده است. همچنین جهت سنجش ادراک اجتماعی شهروندان در مجموع ۳۲ نفر مورد مصاحبه نیمه سازمان یافته قرار گرفته اند. شاخص های ارزیابی ادراک اجتماعی مبتنی بر مطالعات نظری در دو دسته شامل «ارتباط منظر با مردم» (۶ مولفه) و «ارتباط مردم با منظر» (۴ مولفه) تبیین و به وسیله پیمایش میدانی (مصاحبه و عکاسی و ارزیابی تخصصی) مورد سنجش عملی قرار گرفته است. یافتهها : یافته های این پژوهش نشان می دهد که محدوده بالادست رودخانه از ظرفیت ادراک اجتماعی بالاتری نسبت به سایر بخش ها برخوردار است. ادراک شهروندان به ترتیب شامل مولفه های «زیست محیطی»، «کارکردی و فعالیتی» و «احساسی» بوده و از نظر شهروندان شاخص ترین عناصر موجود در منظر رودخانه به ترتیب عناصر «زیست محیطی»، «کالبدی و انسان ساخت» و «کارکردی-فعالیتی» می باشند. نتیجه گیری: تحلیل شاخص ها و مولفه های ادراک اجتماعی در این نمونه موردی نشان از یکسویه بودن شاخص ها به نحوی دارد که اغلب شامل مولفه های «ارتباط منظر با مردم» است. این موضوع می تواند ناشی از ظرفیت های بالقوه طبیعی و مکانی منظر رودخانه در شهر باشد. اصول بازآفرینی منظر لبه های طبیعی شهری با توجه به نمونه موردی و مبتنی بر ادراک اجتماعی از منظر با تبیین راهبردهای «فرهنگی، نمادین و هویتی»، «تفریحی» و «حساسیت اجتماعی و قانونی» مدل سازی و قابل پیشنهاد است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
علی اسدپور
(مسوول مکاتبات): دکتری معماری منظر از دانشگاه علم و صنعت ایران، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.
فرهنگ مظفر
دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
محسن فیضی
استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
مصطفی بهزادفر
استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :