جستجویی در الگوهای انعطافپذیری در مسکن تاریخی یزد

انسان با دست بردن در طبیعت و ساخت فضاهای مصنوع، بالا بردن سطح تأمین نیازهایش را دنبالمینماید. با بررسی وجوه مختلف و ابعاد پیچیدهی انسان، وجود نیازهای متفاوت و متغیر بهوضوح دیدهمیشود. لذا یک ساخته معماری به خصوص مسکن، جهت نزدیک شدن به بالاترین حد پاسخدهی بهنیازهای کاربر، میبایست شرایط را در جهت امکان دستیابی به بالاترین سطح رفع نیازها تنظیم نماید. ازاینرو وجود شرایطی نظیر انعطافپذیری، انطباقپذیری، تغییرپذیری و کلیه اصولی که منجر به فرصتآفرینی و ایجاد ظرفیت متناسب با نیاز کاربر در یک بنا هستند، از ضرورتی مضاعف برخوردار میگردد.انعطافپذیری در مسکن میتواند در عملکردها، ساختارها، فضاها و جزئیات فضایی و روابط میانآنها و... وجود داشته باشد (عینی فر، 1382 ، صفحۀ 64 )، و دستیابی به این امکانات و تواناییها میتواندبا افزایش قابلیتهای محیط، فضا را چنان « معماری امکان » . وجود پیدا کند « معماری امکان » در یکتوانمند میکند تا افراد بتوانند در پاسخگویی به نیازهای مختلف خویش به یک تعامل مناسب با محیطدست یابند (امیدواری، 1386 ، صفحۀ 31 ). این نوشتار با توجه به اهمیت و نقش پررنگ مفهومانعطاف پذیری در طراحی مسکن سعی دارد تا از طریق بررسی و تحلیل مسکن تاریخی یزد و نیزگریزی به مسکن مدرن در مقام قیاس از منظر مقولۀ انعطافپذیری، به نکات و مفاهیمی در این بارهجهت طراحی مسکن معاصر دست یابد. در طول مقاله سعی در پاسخگویی به سؤالات زیر میباشد: الگوهای فرصتآفرینی بهکار رفته در مسکن تاریخی یزد چیست و چگونه میتواند در مسکنامروز نیز بکار برده شود؟ بعضی از رویکردهای معماری مدرن که به عنوان روشهای دستیابی بهانعطافپذیری در بنا پیشنهاد شده، چه سهمی از پاسخگویی محیط به نیازهای متنوع انسان را به خوداختصاص میدهد؟

کلیدواژه ها:

انعطافپذیری ، قابلیت محیط ، معماری امکان