الگوی توزیع رطوبت در خاک لومی شنی از یک منبع نقطه ای زیرسطحی

با توجه به کاهش کیفیت و کمیت منابع آبی در اغلب استان های کشور و لزوم استفاده پایدار از سامانه های آبیاری تحت فشار طراحی و اجرای دقیق آن ها ضرورت دارد. یکی از روش های جدید آبیاری موضعی در کشور، آبیاری قطره ای زیرسطحی می باشد که موجب کاهش تبخیر از سطح خاک می گردد. اطلاعات دقیق از الگوی توزیع رطوبت در این سامانه در بافت های خاک ضروری است. در یک پروژه تحقیقاتی با تیمارهای دبی های قطره چکان ها (۲ و ۶/۳ لیتر در ساعت) و عمق های کارگذاری لوله های آبده قطره چکان دار (۳۰ و ۴۵ سانتی متر) در یک خاک زراعی فاقد پوشش گیاهی در ایستگاه تحقیقاتی کرمان، تاثیر عمق نصب و تغییرات دبی قطره چکان بر الگوی توزیع رطوبت خاک موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در بافت خاک لوم شنی و با توجه به خاصیت صعود شعریه خاک عمده حرکت آب از عمق نصب ۳۰ سانتی متری قطره چکان به سمت لایه سطحی خاک بوده است. درحالی که در عمق نصب ۴۵ سانتی متری قطره چکان، شکل منحنی های پیاز رطوبتی خاک در جهت افقی و عمودی حالت تقارن داشته اند. همچنین افزایش دبی قطره چکان از ۲ به ۶/۳ لیتر بر ساعت در عمق نصب ۳۰ سانتی متر سبب افزایش حرکت جانبی آب در خاک شده، اما در عمق نصب ۴۵ سانتی متر به طور محسوسی سبب تغییرات رطوبت خاک در لایه های پایین تر نیز شده است.

کلیدواژه ها:

الگوی توزیع رطوبت ، پیاز رطوبتی ، قطره ای زیرسطحی ، کاهش تبخیر