تحلیل گفتمان انتقادی در نهج البلاغه بر اساس تئوری نورمن فرکلاف

نظریه تحلیل گفتمان انتقادی از روش های نو و کیفی در بررسی متون است و به جای چیستی توصیف گفتمان، از چگونگی و چرایی تولید آن سخن می گوید. بر پایه­ این نظریه، میان متن و زمینه­ متن رابطه­ تعاملی وجود دارد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه­ تئوری فرکلاف، سعی دارد چگونگی تعامل گفتمان علوی با گفتمان خوارج را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین بررسی کند. امام علی (ع) به منظور اقناع مخاطبان، نخست سرانجام تلخ برون رفت از سلطه قدرت حاکم را بیان می کنند تا مانع تغییر ایدئولوژی یاران خود شوند و در گام بعد، باطل بودن جهان بینی خوارج را آشکار و از تقابل با ایدئولوژی قدرت مسلط بر جامعه منصرف می سازند. دستاورد این نوشتار، تبیین تقابل ایدئولوژی امام با ایدئولوژی خوارج در خطبه ها، اثرپذیری گفتمان علوی از رخدادهای سیاسی و اجتماعی جامعه و تاثیر گفتمان علوی بر گفتمان خوارج است.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، گفتمان انتقادی ، نورمن فرکلاف ، خوارج