دانش نام شناسی و پژوهش های علوم تاریخی

عمادالدین شیخ الحکمایی; رامینا رضوان

دانش نام شناسی و پژوهش های علوم تاریخی

محل انتشار: فصلنامه پژوهش های علوم تاریخی، دوره: 11، شماره: 2

سال انتشار: 1398

نوع سند: مقاله ژورنالی

زبان: فارسی

مشاهده: 285

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

دریافت فایل کامل مقاله

صدور گواهی نمایه سازی
من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

https://civilica.com/doc/1212542

شناسه ملی سند علمی:

JR_JHSS-11-2_008

تاریخ نمایه سازی: 26 اردیبهشت 1400

چکیده مقاله:

نام شناسی (Onomastics)، دانش مطالعه نامهاست از هر نوع و در هر دوره تاریخی که باشند. هدف این دانش، اسامی خاص و در واقع هرچیزی است که نامی بر آن تعلق گیرد. موضوع این دانش میتواند حوزههای گوناگون با اهداف گسترده پژوهشی باشد. هدف از نگارش این مقاله تبیین جنبههای گوناگون نام شناسی و بیان دانشهای مرتبط با آن و همچنین توضیح ضرورت پرداختن به این دانش است. نشاندادن پیشینه توجه به این موضوع به صورت مستقیم و غیرمستقیم و روشن ساختن جایگاه این دانش در مطالعات علمی ایران، هدف دیگر نگارش این مقاله است. ازآنجاکه شیوه نامگذاری با جغرافیا، زبان، دین و زمان تغییر میکند، بررسی روند این تغییرات در زمانها و مکانهای گوناگون میتواند در مسائل مختلف کارگشا باشد. درحقیقت آنچه سبب اهمیت «اسامی خاص» میشود، کارکردهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، تاریخی، زبانشناسی، سندشناسی، باستانشناسی و شاخههای بسیار دیگر است که میتواند نتایج مهم و کاربردی ازجمله روشن شدن علت تغییر نامهای افراد و اماکن در دورههای تاریخی مختلف و همچنین میزان نفوذ زبانهای گوناگون در جغرافیایی خاص و بسیاری نتایج دیگر را به دست دهد. همچنین نام شناسی در ایران نیازمند پژوهشهای بیشتر در شاخههای گوناگون است؛ چراکه بیشتر تحقیقات نام شناسی انجامشده درباره اسامی ایران اسلامی به دوره معاصر اختصاص دارد و به پیش از این دوره، کمتر توجه شده است.

کلیدواژه ها:

اونوماستیک ، نام های اشخاص ، نام های جغرافیایی ، اسامی خاص ، القاب تاریخی ، دانش نام شناسی

نویسندگان

عمادالدین شیخ الحکمایی

پژوهشگر موسسه باستانشناسی دانشگاه تهران

رامینا رضوان

دانش آموخته کارشناسی ارشد ایران شناسی دانشگاه تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :

ابنفوطی، عبدالرزاق بن احمد، مجمعالآداب فی معجم القاب، تصحیح محمد ...
ابنکلبی، هشام بن محمد، جمهرۃالنسب، تحیح حسن ناجی، بیجا، عالمالکتب، ...
ابنماکولا، الامیر الحافظ علی بن هبه الله ابن نصر، الاکمال ...
اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان وزیر، خیرات حسان؛ زندگینامه زنان مشهور، تهران، ...
اعلمی حائری، محمدحسین، تراجم اعلام النساء، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ...
افشار، ایرج، «کلک ایران شناسی؛ تازهها و پارههای ایران شناسی ...
و کریم سلیمانی، القاب رجال دوره قاجار، تهران، نشر نی، ...
، فهرست مقالات فارسی در زمینه تحقیقات ایرانی، جلد۵، تهران، ...
افشار، سمیه و سیدمحمود نجاتی حسینی، «تحول نامگذاری فرزندان در ...
امین، سیدحسن، «ایران شناسی؛ القاب، بازتاب طبقاتی و فرهنگی در ...
، «بدیعالزمان فروزانفر؛ مطالعهای در جامعهشناسی، نام، نام خانوادگی و ...
بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران در قرون ۱۲، ۱۳ ...
ثعالبی، عبدالملک بن محمد، یتیمهالدهرفیمحاسناهلالعصر، شرح و تحقیق مفیدمحمد قمیحه، ...
حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشفالظنون عن اسامی الکتب و ...
حافظیان، ابوالفضل، رسائل فی درایه الحدیث، قم، موسسه علمی فرهنگی ...
حسون، محمد و ام علی مشکوه، اعلام النساء المومنات، تهران، ...
دادبه، اصغر، عبدالله مسعودی آرانی و میرزا ملااحمد، «تذکرهنویسی»، دایرۃ ...
دارقطنی، علیبن عمر، الموتلفوالمختلف، تصحیح موفق بن عبدالله، بیروت، دارالمغرب ...
دانش، یونس و علیاکبر قربانی، «بررسی عوامل فرهنگی-اجتماعی موثر بر ...
دریایی، شهره و مرضیه هدایت، فهرست مستند مشاهیر و مولفان، ...
دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ ...
ذاکرالحسینی، محسن، دانشنامه جهان اسلام، جلد۱۶، زیرنظر غلامعلی حداد عادل، ...
رابینسون، ج. استوارت، باقر قربانی زرین و افسانه منفرد، دانشنامه ...
الراضی العبدالله، شیخ حسین، تاریخ علم الرجال، بیروت، موسسه البلاغ، ...
رجبزاده، احمد، تحلیل اجتماعی نامگذاری؛ بررسی موردی اراک، همدان، بوشهر، ...
رحیمیفر، مهناز و سعیداف عبدالقهار، «موقعیت اجتماعی واقفان در عصر ...
رضوان، رامینا، «تحلیل آماری نامهای موجود در اسناد بقعه شیخ ...
سبحانی، شیخ جعفر، کلیات فی علم الرجال، قم، مرکز مدیریت ...
سلطانالقرایی، صادق، «اسامی اشهر و القاب دوره ناصرالدین شاه»، پایان ...
سلیمانی، کریم، «القاب دوره قاجاری، مستخرج از نه سرگذشتنامه و ...
سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، تصحیح عبدالرحمان بن یحیی معلمی، ...
شاهنواز، پریناز، «القاب دولتی، علمی، ادبی و مذهبی در دوره ...
شروانی، جمال خلیل، نزههالمجالس، تصحیح و مقدمه و حواشی محمدامین ...
شفیعی کدکنی، محمدرضا، «جامعهشناسی نامهای تاریخ اسلام»، روزنامه اطلاعات، ش۲۳۷۵۴، ...
شعیبی عمرانی، محیا، «فرامین انتصاب در عصر ناصری (القاب و ...
شیخالحکمایی، عمادالدین، «کاتبان و قاضیان اسناد بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی ...
، فهرست اسناد بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی، تهران، کتابخانه، موزه ...
، «مترجم تاریخ سلانیکی کیست؟»، گزارش میراث، ش۵۰ و ۵۱، ...
شیمل، آنه ماری، نامهای اسلامی، ترجمه گیتی آرین، تهران، کتابخانه ...
صادقی، مصطفی، «دشواری نامها در پژوهشهای تاریخی»، پژوهش و حوزه، ...
صفتگل، منصور، ساختار نهاد و اندیشه دینی در ایران عصر ...
صفری، جواد، «تبیین جامعهشناختی نامگذاری فرندان (مطالعه موردی شهرستان لامرد)»، ...
طوسی، محمد بن حسن، رجال طوسی، تصحیح جواد قیومی اصفهانی، ...
عوتبی صحاری، سلمه بن مسلم، الانساب، مسقط، وزارت التراث القومی ...
فرشیدورد، میرخسرو و ساره زیرک، «لقب و لقبگذاری در ایران»، ...
فیض، سهیلا، «بررسی زبان شناختی و جامعهشناختی سیر تحولات و ...
کتبی، محمد بن شاکر، فواتالوفیات، تصحیح ابن خلکان احمد بن ...
گلچین معانی، احمد، تاریخ تذکرههای فارسی، تهران، سنایی، ۱۳۶۳ ...
معاونت پژوهش مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران، بانوان عالمه و ...
مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری ...
معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، تهران، کتاب راه نو، ۱۳۸۱ ...
میردامادی، مجتبی، علم رجال و درایه، تهران، میراث فرهیختگان، ۱۳۹۶ ...
نجاری، مهدی، چگونگی اعطای القاب مشابه در دوره قاجار (مطالعه ...
نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، تصحیح موسی شبیری زنجانی، ...
نوایی، عبدالحسین، رجال کتاب حبیب السیر (از حمله مغول تا ...
ندیم، مصطفی، «نظام نامگذاری غیررسمی عامه در میان جزیره نشینان ...
نفیسی، علیاکبر (ناظمالاطبا)، فرهنگ نفیسی (ناظمالاطبا)، تهران، خیام، ۱۳۵۵ ...
وحیدنیا، سیفالله، «لقب در عصر قاجار»، ماهنامه حافظ، ش۲، ۴۲-۴۵، ...
هاشمی، سروش، «چند نکته در سندپژوهی و نقدی بر بازخوانی ...
یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادبا، تصحیح احسان عباس، ...
Zgusta, Ladislav, “Name”, https://www.britannica.com/topic/name, ۲۰۱۴ ...
Bruck, Gabriel; Barbara Bodenhorn, The Anthropology of Names and Naming, ...
Coates, Richard; “What is Onomastics?”, https://icosweb.net/what-is-onomastics/“Namenkunde”, https://www.duden.de/node/۱۰۱۲۵۴/revision/۱۰۱۲۹۰, ۲۰۱۹ ...
Gronke, Monika, Derwische im Vorhof der macht: Social und Wirtschaftsgeschichte ...
Hajdú, Miháli, History of Onomastics, Budapest, (?), ۷-۴۵, ۲۰۰۳ ...
Hough, Carole; http://onomastics.co.uk/?Justi, Ferdinand, Iranisches Namenbuch, Marburg, Hildesheim, ۱۹۳۶ ...
Musali, Namiq, “Şeyh Safį Türbesį’nįn Arşįv Belgelerįnde Türkҫe Şahis ve ...
Liddell, Henry George and Robert Scott, A Greek English lexicon, ...
“Onomastique”, Larousse pratique, dictionnaire de franҫais au quotidian, Larousse Ed., ...
URL۱: http://www.nottingham.ac.uk/research/groups/epnsURL۲: http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/default.htmlURL۳: http://snsbi.org.uk/index.htmlURL۴:https://www.oeaw.ac.at/en/iran/research/linguistics-onomastics/iranian-personal-names/URL۵: http://one-name.org/about-the-guild/what-is-a-one-name-studyURL۶: http://www.norna.org/?q=content/what-nornaURL۷: http://www.poms.ac.uk/aboutURL۸: https://www.ulsterplacename.org/URL۹: https://sites.google.com/site/ghanaplacenames/homeURL۱۰:http://www.s ...

نمایش کامل مراجع