عدالت در تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی در حقوق اروپایی و ایران

نظام حاکم بر تعارض قوانین، ذاتا یک نظام شکلی است و به ظاهر، عدالت در معنای ماهوی خود، درآن جایگاهی ندارد. اما به دنبال نفوذ اندیشههای ناشی از «ابزارگرایی قاعده محور» در تعارض قوانین، ظرف نیم قرن گذشته، عدالت در معنای شناخته شده در حقوق ماهوی، در این رشته از حقوق بینالملل خصوصی راه یافته و قواعد حل تعارض را از چهره سنتی و صرفا متکی بر عوامل ارتباط جغرافیایی و یا شخصی خارج نموده است. حمایت از اشخاص و یا وضعیتهای حقوقی خاص به همراه احترام به حاکمیت اراده طرفین در تعیین قانون حاکم در اکثر دستههای ارتباط، شاخصههای این معنا از عدالت است. رویکردی که هر چند به عنوان یک هدف مورد نظر مقررات متحدالشکل روم دو در حقوق اتحادیه اروپا قرار داشته، اما در مجموع توفیقی در رسیدن به آن حاصل نشده است. در حقوق ایران نیز به جز اصل استقلال شخصی طرفین در تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی، عدالت ماهوی، نمود دیگری نیافته و پایبندی به مقتضیات عدالت تعارضی همچنان غالب میباشد.                                               

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: تعارض قوانین ، مقررات روم دو ، عدالت ماهوی ، عدالت تعارضی