آسیبهای اجتماعی (پیشنهادی نظری از موضع اسلامی)

ناهنجاریها و کجرفتارهای اجتماعی را آسیب اجتماعی میدانند.  هر فرهنگی برای خود متناسب با ارزشها و هنجارهایش این آسیبها را تعریف میکند.  با توجه به مراودات فرهنگی گسترده بین جوامع مختلف در قرن بیستم، تا حد زیادی این کج رفتارها مشابه هم شناسائی میشوند اما بر اساس تحلیلهای مختلف، مواجهه با آنها میتواند متفاوت باشد.  در این مقاله ادعا شده که در نظریهپردازیهای علوم اجتماعی موجود مدیریت آسیبها و نه حل آنها مورد نظر است.  برعکس این رویکرد، در نظریهپردازی اسلامی هدف حل آسیبهای اجتماعی است. معتقدیم در نظریهپردازی اسلامی حاضر ضمن حل آسیبها، مدیریت آنها هم صورت می پذیرد. برای بررسی این ادعا و درک کم و کیف آن، اصل را بر اراده فردی و اجتماعی میگذاریم. فرد و یا جمعی که انحراف پیدا میکند و در اصطلاحات علوم اجتماعی امروز هنجارهای فردی و یا اجتماعی را میشکند، این کار را مبتنی بر اراده خویش انجام میدهد؛ بنابراین، راهحل در تنظیم نظام ارادههای فردی و اجتماعی است. در فرد و در جامعه قائل به سه سطح ارزشها و اخلاق، علم و معرفت و رفتار هستیم. در هر یک از این سطوح و بین آنها انحراف در فرد، در جامعه و یا در بین فرد و جامعه میتواند راه یابد. اندیشمندان علوم اجتماعی غرب تلاش میکنند این سه سطح را در فرد، در جامعه و بین فرد و جامعه بر مبنای واحدی هماهنگ کنند که منجر به مدیریت ناهنجاری میشود. در اندیشه اسلامی به علت وجود اصول توحید، نبوت و معاد، اصل بر هماهنگ شدن ناهماهنگیهای فردی، اجتماعی و یا بین فرد و جامعه براساس اراده الهی است؛ بهاینترتیب، آسیب مدیریت و حل میشود. در این مقاله تلاش کردهایم که با اتکا به مفاهیم قرآنی موارد فوق را با استدلال منطقی به بحث بگذاریم و نظریهپردازی کنیم.

کلیدواژه ها:

Secularism ، Islamic Science ، Psychosis ، Neurosis ، Social Abnormalities. ، سکولاریسم ، علوم اسلامی ، رواننژندی ، روانپریشی ، ناهنجاریهای اجتماعی.