ارزیابی مزرعهای کاربرد بور و نیتروژن بر عملکرد و خصوصیات کیفی پنبه رقم ورامین در یک خاک آهکی

در آزمایشی مزرعه­ای­، اثرات کاربرد نیتروژن و بوربر کمی و کیفی پنبه رقم ورامین در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران مطالعه گردید. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال ۱۳۹۵ اجرا شد. نیتروژن با چهار سطح (صفر، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار­) بهعنوان عامل اصلی و بور با سه سطح (بدون برگپاشی، یک بار برگپاشی و دو بار برگپاشی) بهعنوان عامل فرعی­ در نظر گرفته شد. اثرات ساده نیتروژن و بور و اثر متقابل نیتروژن و بور بر صفات کمی پنبه شامل میانگین تعداد غوزه در بوته، میانگین وزن غوزه، عملکرد وش و الیاف، درصد کیل و صفات کیفی شامل طول و استحکام الیاف معنی­دار بود. بالاترین عملکرد وش (۵۲۳۳ کیلوگرم در هکتار)، عملکرد الیاف (۲۰۸۰ کیلوگرم در هکتار)، درصد کیل (۴۰)، طول الیاف (۳/۳۱ میلی­متر)، استحکام الیاف (۷/۲۹ گرم بر تکس) از کاربرد ۲۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار همراه با دو بار برگپاشی بور حاصل شد. بین خصوصیات کیفی الیاف با نیتروژن همبستگی وجود داشت که رابطه رگرسیون آن از معادله درجه دو پیروی می­کرد. نتایج نشان داد که در خاک­هایی که کمتر از ۵/۰ میلی­گرم در کیلوگرم بور داشته باشند و ذخیره کربن آلی آنها کمتر از ۸۱/۰ در­صد باشد، مصرف نیتروژن و بور باعث افزایش معنی­دار عملکرد وش و الیاف پنبه می­­شود و خصوصیات کیفی الیاف نیز ارتقا می­یابد. بنابراین، در چنین خاک­هایی مصرف ۲۰۰ کیلوگرم نیتروژن خالص همراه با دو بار برگپاشی بور با غلظت پنج در هزار از منبع اسید بوریک در مرحله گلدهی و دو هفته پس از آن، توصیه می­شود.  

کلیدواژه ها:

پنبه ، بور ، الیاف ، عملکرد ، نیتروژن