بحران کووید-۱۹ و اصل تلاش بایسته در حقوق بینالملل

بحران کرونا یا کووید-۱۹ که از نوامبر ۲۰۱۹ در چین آغاز شد و به سرعت جهان را تحت ­تاثیر قرار داد، سوالات مهمی را در ارتباط با مسئولیت دولت­های درگیر با این بحران مطرح نمود. یکی از مهمترین این مسائل، تعیین قواعد رفتاری دولت­ها در برخورد با این بحران در جهت حفظ حقوق شهروندان و دولت­های دیگر بود. اصل تکلیف دولتها به اتخاذ «تلاش بایسته» (duediligence) در برابر بحران­ها یکی از قواعد ناظر بر رفتار حاکمیت­ها در ایفای تعهدات بین­المللی آنها می­باشد. اگرچه محتوای این اصل به عنوان یکی از هنجارهای رفتاری دولت­ها برای حمایت از حقوق «دیگران» موضوع تازهای نیست، با این همه ویژگی­های این بحران در اجرای آن باید مورد توجه قرار گیرد. اصل منع اضرار به غیر (NoHarm) که سابقا در حقوق بین­الملل محیط زیست به رشد و بالندگی رسیده بود- به عنوان یکی از نتایج اصل تلاش بایسته- از چارچوب­های مهم تنظیم رفتار دولت­ها برای مقابله با این بحران محسوب می­گردد که در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفته است. به علاوه در این مقاله اجرای این اصل در ایفای تعهدات حقوق بشری دولتها در برابر بحران کرونا و نیز اجرای مقررات بهداشتی که در قالب سازمان جهانی برای دولت­ها مقرر گردیده است، مورد بررسی شده است.

کلیدواژه ها:

ویروس ، کرونا ، هوشیاری بایسته ، حقوق بین الملل ، حقوق بشر