سیر تاریخی موضوعات نگاری در حدیث شیعه ؛ مطالعه موردی اعتبار سنجی احادیث ابوهریره در ترازوی نقد علامه شرفالدین عاملی (کاوشی در کتاب ابوهریره)

سنت بهعنوان دومین چشمه جوشان دینشناختی اسلام در طول حیات بالنده خود، همواره در معرض آسیبها و تهدیدهای جدی و خطرناکی بوده است که ریشه اصلی آن را باید در ظرفیتها و کارکردهای گوناگون و اثربخش و منحصر بهفرد آن در تبیین و نوگستری معارف بنیادین اسلامی در حوزههای بینشی، ارزشی و کنشی جستجو نمود. به گواه تاریخ، رهیافت پدیده وضع و برساختن احادیث دروغین را باید از مهمترین و خسارتبارترین آسیبهای وارده بر پیکره احادیث اسلامی قلمداد نمود که در آن عدهای با کنش آگاهانه، عامدانه و با انگیزه تحریف و به قصد صدمهزدن به مبانی دینی، به جعل روایات ساختگی اقدام نمودند. حدیثپژوهان فریقین نیز در ادوار مختلف با تعیین روشها و معیارهایی چند، به نقد و پالایش اسناد و متون روایات پرداخته، استخراج و پاکسازی احادیث موضوعه را در دستور کار خویش قرار دادند که از آنجمله میتوان به علامه شیخ شرفالدین عاملی اشاره نمود که با تالیف کتاب ابوهریره، با رویکردی عالمانه، مبتکرانه و غیرمتعصبانه به نقد سندی و متنی شماری از روایات منتخب ابوهریره پرداخته و با استفاده از هفت معیار قرآن، سنت، احادیث متقن، عقل، تاریخ، علم و قوانین طبیعی و نیز اضطراب متن، بر ساختگیبودن همه آنها رای داده است که مقاله حاضر درصدد تبیین روشها و معیارهای علامه شرفالدین عاملی در نقد احادیث ابوهریره در کتاب مزبور میباشد.

کلیدواژه ها:

: شرفالدین عاملی ، احادیث موضوعه ، ابوهریره ، نقد ، روششناخت