تأثیر عصاره آبی- اتانولی شقایق شاخ‌دار زرد (Glaucium flavum Crantz) بر فعالیت آنزیم‌های کبدی و غلظت انسولین سرمی موش‌های صحرایی نر دیابتی شده با آلوکسان

سابقه و هدف: گیاه شقایق شاخ‌دار زرد در طب سنتی ایران به ­منظور کاهش عوارض دیابت به ­کار می‌رود. این مطالعه با هدف مقایسه اثر گیاه شقایق شاخ‌دار زرد و داروی گلیبن‌کلامید بر سطوح سرمیALT ، AST،ALP  و انسولین در موش­های صحرایی دیابتی ­شده با آلوکسان صورت پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، چهل سر موشِ صحراییِ نرِ بالغِ نژادِ ویستار به­ صورت تصادفی به 5 گروه هشت­تایی تقسیم شدند: کنترل، سالم تیمار با عصاره با دوز 500 میلی‌گرم بر کیلوگرم (سالم+ عصاره)، شاهد دیابتی، دیابتی تیمار با عصاره با دوز 500 میلی‌گرم بر کیلوگرم (دیابتی+ عصاره) و دیابتی تیمار با داروی گلیبن‌کلامید با دوز 5 میکروگرم بر کیلوگرم (دیابتی+ دارو). دیابت با کمک تزریق آلوکسان القا شد. در انتهای دوره یک ­ماهه، نمونه‌های خون، جمع‌آوری و سطوح سرمی آنزیم‌های کبدی و انسولین اندازه‌گیری شد. در انتها، نتایج با کمک آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه و تست تعقیبی Tukey مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج: فعالیت آنزیم‌های AST و ALP در گروه دیابتی+ عصاره به­ طور معنی‌داری بیش از گروه دیابتی+ دارو بود (04/0=P). همچنین فعالیت ALT و غلظت انسولین در گروه دیابتی+ عصاره به­ طور معنی‌داری نسبت به گروه شاهد دیابتی افزایش نشان داد (001/0>P). نتیجه­ گیری: از نتایج این پژوهش چنین برداشت می‌شود که مصرف خوراکی عصاره شقایق شاخ‌دار زرد علاوه بر اثر حفاظت کبدی علیه استرس ناشی از دیابت، دارای خاصیت افزاینده انسولین سرمی نیز می‌باشد.

کلیدواژه ها:

Diabetes mellitus ، Glaucium flavum Crantz ، Liver functional enzymes ، Insulin ، Rat ، Alloxan ، دیابت ، شقایق شاخ‌دار زرد ، انسولین ، آنزیم‌های عملکرد کبدی ، موش صحرایی ، آلوکسان