آثار تحریم بر واردات اقلام سرمایه ­ای، مواد اولیه و نهاده‌های تولیدی

تحریم ها به ویژه طی یک سال گذشته منجر به جابجایی قابل توجه ای در تامین کالاهای واسطه ای و سرمایه ای شده اند. با توجه به تغییر شرایط فروشندگان و میزان سهولت نقل و انتقال ارز و نوع ارز در اختیار، بازار مبدا اقلام واسطه ای به سمت اروپا و بازار اقلام سرمایه ای به سمت آسیا حرکت کرده است. در کل با استفاده از شاخص واردات غیرمستقیم می توان به این نتیجه رسید که شرایط «تامین» کالاهای سرمایه ای کشور در یک سال گذشته چندان تغییر نکرده و تنها جایگاه چند کشور در واردات اقلام سرمایه ای به نفع کشورهای آسیایی جابجا شده است. در خصوص کالاهای واسطه ای اما با توجه به حجم بالای نقل و انتقال از کشورهای اروپایی ظرف هفت ماهه اول سال جاری نسبت به سال گذشته می توان چنین ارزیابی کرد که شرایط «تامین» اقلام واسطه ای بهبود یافته است. به جهت افزایش نرخ ارز و بالا رفتن هزینه مبادلاتی ناشی از تحریم و همچنین عدم تمایل عرضهکنندگان به ایران افت شدیدی در خرید اقلام واسطه ای و سرمایه ای طی هفت ماهه اول سال جاری حادث شده است. به طور کلی می توان چنین جمع بندی نمود که واردکنندگان اقلام واسطه ای و سرمایه ای در بازاریابی ها موفق عملکرده و به خوبی با دور زدن تحریم ها، فروشندگانی که امکان یا تمایلی به فروش این اقلام به ایران نداشته اند را جایگزین کرده اند، که در این زمینه حرکت به سمت تولیدکنندگان اصلی و کاهش وارد غیرمستقیم به ویژه در زمینه اقلام واسطه ای به نوعی تبدیل تحریم به فرصت بوده است. اما بیشترین اثرگذاری تحریم از حوزه بانکی و نقل و انتقال وجوه بوده است. با ادامه شرایط فعلی می توان انتظار داشت که کشور در زمستان سال جاری و اوائل سال آینده با کسری نهاده های تولید و اقلام سرمایه ای مواجه شود.