بررسی نماد و اسطوره در اشعار ادیب نیشابوری

اسطوره ونماد،از بدو پیدایش تمدّن بشری، با انسان حضور داشته اند و خاستگاهی مشترک دارند. انسان بدوی رابطه خویش با جهان را به وسیله اسطوره و نماد پردازی تبیین و تعریف می کرد پژوهشهای مردم شناسی و روانشناسی که در حوزه فرهنگ انسانی صورت گرفته به وضوح نشان می دهد که اسطوره، تمامی آفرینشهاوخل6اقیّتهای باطنی و روحی انسان را در خود دارد. با آغاز دوران مشروطه، اساطیر با کارکردهای جدیدی چون مفاهیم اجتماعی و سیاسی در شعر فارسی حیات یافتند. ادیب، شاعر حاشیه مشروطه است و مفاهیم سیاسی و اجتماعی در شعر او راه یافته. هدف مقاله حاضر آن است تا عامل اصلی به کارگیری نماد و اسطوره در شعر ادیب را مشخص کند؛ نویسنده کوشیده با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی در سه بخش نماد را مورد بررسی قرار دهد، در بخش اول نمادهای ابداعی و مرسوم شعر ادیب را تعیین نموده، در بخش دوم قلمرو معنایی نماد شامل: نمادگرایی انسانی و آرمانی مورد مطالعه قرار گرفته و در بخش پایانی نیز مقوله ای در ارتباط با نماد در بافت سخن مطرح شده است که در آنجا از کلان نمادها، نمادهای خرد و نمادهای اندامیک شعر ادیب سخن رفته است؛ اما اسطوره که بخشی از هویت، تمدن و فرهنگ هر سرزمینی به شمار می رود، در اشعار ادیب جلوه ای تمام یافته. میرزای ادیب برای بیان مقصود خویش از اساطیر حماسی و غنایی بهره برده و به خلق اسطوره نیز دست زده. نتایج به دست آمده نشان دهنده آن است که عامل اصلی به کارگیری نماد و اسطوره در شعر ادیب بازتاب عواطف و احساسات عاشقانه، جریانات سیاسی و اجتماعی و گاه اعتقادی می باشد.

کلیدواژه ها:

اسطوره ، سمبل ، ادیب نیشابوری ، مشروطه