نگاهی اجمالی به کارکرد عقل و عشق در اندیشۀ ابن عربی، مولوی و سنایی

سال انتشار:

1398

نوع سند:

مقاله ژورنالی

زبان:

فارسی

مشاهده:

142

فایل این مقاله در 37 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PERSI-15-17_001

تاریخ نمایه سازی: 30 بهمن 1399

چکیده مقاله:

یکی از مضامین مشترک شاعران و نویسندگان ادبیّات فارسی، موضوع عقل و عشق است. بررسی کارکردهای عقل و عشق و این‌که عشق، شارح غوامض عقل ؛ ولی عقل از شناخت رموز عشق ناتوان است،  دیدگاه های گوناگونی را در پی داشته است.   از آنجایی که یکی از اصول صوفیّه عشق ستایی و عقل ستیزی است، عرفا راه علوم و فلسفه و عقل معاش را در شناخت حقّ ناتوان می‌دانند و معتقدند آنچه می‌تواند انسان را به معرفت حقیقت و حقیقی برساند عشق است وبس. این مضمون دراندیشۀ دو ابر مرد عرفان و فرهنگ اسلامی در قرن هفتم یعنی ابن عربی و مولوی و اندیشۀ حکیم سنایی غزنوی که بنیان گذار تفکّر عرفانی در شعر فارسی- قرن پنجم و اوایل قرن ششم - است به طرز خاصی، نمود پیدا کرده و جلوه گر است و از مباحث بسیار مهم و کلیدی اندیشۀ آنان به شمار می رود. از این روی در این وجیزه مشخص خواهیم کرد که آیا عرفا و بخصوص ابن عربی،مولوی وسنایی با همۀ معانی عقل مخالف هستند؟ عقل و عشق در اندیشۀ آنان چه جایگاهی دارد و «گسست» و «پیوست» میان عقل و عشق کجاست؟

کلیدواژه ها:

نویسندگان

علی سینارخشنده مند
علی سینا رخشنده مند

دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران جنوب ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

اصغردادبه
اصغر دادبه

استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

سعیدحمیدیان
سعید حمیدیان

استاد بازنشسته دانشگاه علامه طباطبایی و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب