عذر و عفو، پوزش و بخشایش در نظام کیفری ایران

عذر و عفو، پوزش و بخشایش شاید در نگاه ظاهری به صورت مترادف بیـان شـوند امـا هـر یـک از بـار حقـوقی جداگانـهای برخـوردار هسـتند. گذشت کردن، بخشودن و نادیده گرفتن خطای یک شخص توسط شخص دیگر، بخش مهم دامنـه مفهـومی واژه »عفـو« را در کتابهـای لغـت تشکیل میدهد. این معنا با تعریف حقوقدانان از اصطلاح عفو، قرابت آشکاری دارد. در یک تعریف »عفو« گذشتی است که بنا بر مصالح فـردی و اجتماعی از ناحیه زمامداری کشور متوجه مجرمین یا محکومین میشود.« تبیین مفهوم هر یک از واژگان مذکور و تعیین قلمرو هر یک از آنـان در حقوق جزای ماهوی از اهداف این مقاله است و دغدغه این سوال که کارکرد هر یک از عذر و عفو و پوزش و بخشـایش در جـرایم حـدی، قصاص، دیات و تعزیرات چگونه است و تاثیر هر یک از واژگان مذکور در کیفرزدایی از جرایم یاد شده فرآیند این نوشتار را تشکیل میدهد.

کلیدواژه ها:

عفو ، بخشش ، عذر ، پوزش ، کیفرزدایی ، حقوق جزا