ظهور و سقوط طغرل کافرنعمت

سلطان عبدالرشیدبن‌محمود یکی از سلاطین غزنوی است که در سال 441ق/1050م در غزنه بر اریکه قدرت تکیه زد؛ اما از آنجا که برای ادارﮤ قلمرو امپراتوری غزنوی قدرت لازم را نداشت، در مدت زمان اندکی با بحران و مشکلات عدیده‌ای مواجه شد و پس از دو سال، با شورش طغرل کافرنعمت، دوران حکومت او به پایان رسید. نگارنده در این جستار می‌کوشد تا حد امکان از زوایای تاریکِ قتلِ عبدالرشید‌بن‌محمود به ‌دست غلام‌سپهسالارش، به نام طغرل، پرده برگیرد. در منابع و پژوهش‌های دوران غزنوی از طغرل با نام‌هایی همچون کافرنعمت، مخذول و غاصب یاد شده است؛ اما ماهیت اصلی این غلام‌سپهسالار همچنان پوشیده مانده و در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است؛ همچنین علت‌های شورش او علیه ولی‌نعمتش نیز روشن نشده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه‌ای در پی یافتن پاسخ‌هایی مناسب برای این پرسش‌هاست که طغرل غلام کدام سلطان غزنوی بوده است؛ همچنین حکومت طغرل چند سال طول کشیده است. یافته‌های پژوهش حاکی از این نکته است که برخلاف تصور برخی از منابع، طغرل غلام سلطان محمود بوده و بعدها در دوران جانشینان سلطان مسعود هم در دربار غزنویان حضور داشته است. افزون بر این، براساس داده‌های تاریخی، دوران حکومت او بیش از آن مدتی است که منابع ذکر کرده‌اند.

کلیدواژه ها:

غزنویان ، عبدالرشید ، طغرل کافرنعمت ، سلجوقیان