قدمگاه، اثر جای پای طبیعی یا حجاری و جایگاه آن در باورهای مذهبی ایرانیها در پیش و پس از ظهور اسلام
محل انتشار: فصلنامه پژوهش های تاریخی، دوره: 12، شماره: 3
سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 549
فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JHRU-12-3_003
تاریخ نمایه سازی: 12 بهمن 1399
چکیده مقاله:
قدمگاهها مکانهای مقدسیاند که در ایران قدمت تاریخی و قدیمی دارند و در حکم میراثی فرهنگی و مذهبی شناخته میشوند. در بیشتر مواقع، جای پای مقدسی در قدمگاهها نصب شده است که بیشتر آنها به امام هشتم، علی بنموسیالرضا(ع) نسبت داده میشوند. پراکندگی قدمگاهها در استانهای جنوبی ایران، بیشتر است. در این مقاله به جای پاهای موجود در برخی از قدمگاهها و ارتباط آنها با جای پاهای طبیعی توجه شده است؛ همچنین موقعیت مکانی قدمگاهها با منابع آبی ارزیابی و تحلیل شده است. براساس گزارشهای در دسترس و همچنین مشاهدة برخی جای پاها در قدمگاهها، اطلاعات ضروری برای چنین ارزیابی به دست آمد. ردپای طبیعی انسانها از بسیاری نقاط دنیا گزارش شده است؛ ولی نوع سنگ و هندﺳﮥ جای پاها در قدمگاهها گواهی بر دستکَند و مصنوعیبودن آنهاست. ردپاهای طبیعی در سنگهای رسوبی یا سنگهای آذرآواری (خاکسترهای آتشفشانی) یافت میشوند. این در حالی است که جای پاهای نصبشده در قدمگاهها، روی سنگهای آذرین یا دگرگونی نیز حجاری شدهاند. با وجود این، نقش جای پا در قدمگاه، بهلحاظ تاریخی یادآور روایت حضور امام معصوم(ع) یا امامزادهها در آن مکان است که به طور معجزهآسایی جای پای آنها در سنگ نقش بسته است. از طرف دیگر قدمگاهها در ایران، بیشتر در نزدیکی چشمهها و منابع آبی بنا شدهاند و بهنوعی، تداعیکنندة تقدس آب در ایراناند. در ایران، پاکیزه نگهداشتن آب و همگانیدانستن منابع آبی همراه با رویکردهای آیینی و باورهای تاریخیمذهبی است و ساخت قدمگاه تلاش ایرانیها را در این راستا نشان میدهد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
نصراله عباسی
دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
هادی سلیمانی ابهری
استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :