نقد مبانی انسان‌شناختی سبک زندگی در نظریه‌ی روان‌شناسی فردنگر آدلر از دیدگاه اسلام

سبک زندگی، تعیین کننده­ی جهت گیری انسان به زندگی است است که نخستین بار در روان­شناسی، توسط آلفرد آدلر مطرح شد. دیدگاه انسان­شناختی آدلر بر شکل­گیری مفهوم سبک زندگی اثرگذار بوده است. از نظر آدلر انسان موجودی اجتماعی است که مهم­ترین انگیزه­اش غلبه بر حقارت و نیل به کمال در زندگی با تکیه بر اراده آزاد است. همچنین انسان نسبت به ارزش­های اخلاقی ماهیتاً خنثی است و ارزش­های اخلاقی اموری واقعی نیستند. با توجه به دیدگاه انسان­شناختی و شرایط اجتماعی و فرهنگی زیست وی، که تفاوتی اساسی با جامعه اسلامی ایرانی دارد نقد و بررسی این نظریه با توجه به مبانی فکری اسلام ضرورت دارد. از منظر اسلام، انسان موجودی دو بعدی (مادی- معنوی) است که رابطه­اش فقط به محیط اجتماعی محدود نمی­شود و با خود، خدا و طبیعت نیز رابطه دارد. همچنین اراده­ی انسان در طول اراده خدا قرار دارد و متعاقب این اراده­، مسئول رفتارهای خویش است. از منظر اسلام هدف زندگی عبادت خدا و نیل به قرب الی­الله است. به گونه­ا­ی که اگر تمامی افعال جوارحی و جوانحی­ انسان مسلمان برای خدا و رضای او باشد، یعنی نیت وی از انجام کارها فقط رضای خداوند باشد، به خداوند نزدیک و هدف خلقت وی محقق خواهد شد.

کلیدواژه ها:

سبک زندگی ، نظریه آدلر ، انسان‌شناسی ، اسلام