بررسی تقابل و جایگاه آموزه‌های مدارا و تبرّی با تکیه بر آیات و روایات

مدارا و تبرّی، با دو رویکرد متفاوت، تعیین‌کنندۀ چگونگی برخورد مؤمنان با مخالفان می‌باشند. مدارا مؤمنان را به ملایمت و رفتار مسالمت‌آمیز دعوت می‌کند، اما تبرّی، ایشان را به سوی صراحت در انکار باطل و ابراز انزجار از سران گمراهی فرا می‌خواند. آیات و روایات نیز نشان‌دهندۀ نوعی تقابل ابتدایی در جهت‌گیری حاصل از پیروی از این دو آموزه می‌باشند. ظاهراً این دو نگاه، شیعیان امامی را در مقام مواجهه با مخالفان به دو جهت متفاوت عملی سوق خواهند داد؛ اما با دقت بیشتر در مفهوم این دو آموزه، معلوم می شود تفاوت در نوع نگاه این دو، به تقابل عملی واقعی نخواهد انجامید، بلکه مدارا و تبرّی به شرط فهم و به‌کارگیری صحیح، به عنوان دو عنصر هماهنگ در یک نظام منسجم در تحقق هدف شارع مقدس در بیان حقایق و هدایت مستضعفان همسو خواهند بود.

کلیدواژه ها:

مدارا ، تبرّی ، مداهنه ، تفاوت تبرّی با توهین ، جداسازی عقاید از رفتار ، تقیه