مکان یابی پایگاه پشتیبانی مدیریت بحران با استفاده از GIS و روش تحلیل سلسله مراتبی AHP (نمونه موردی بخش ساروق- شهرستان اراک)

رویارویی با حوادث طبیعی امری اجتناب ناپذیر است. از آنجایی که کشور ایران از جمله کشورهای حادثه خیز است وحوادث طبیعی و بعضاً انسان ساخت همواره در طول تاریخ گریبان گیر بشربوده است، که باید با استفاده از برنامه ریزیبه موقع در کم کردن اثرات و جبران خسارات احتمالی برآییم. برنامه ریزی پیش از وقوع بحران از مسائل مهمی است کهامروزه پیش روی مدیران شهری و روستایی به ویژه در حوزه مدیریت بحران قرار دارد. با توجه به اینکه پایگاه هایپشتیبانی به ویژه در شرایط بحرانی نقش بسیار مهمی را در سازماندهی و مدیریت بحران برعهده دارند. با توجه بهپراکندگی جمعیت در روستاها و اطراف شهرها و نبود امکانات و پایگاه مدیریت و کنترل بحران در این مناطق، لذا لازماست با بررسی دقیق و جامع، مکانی مناسب برای احداث این نوع کاربری ها در سطح هر بخش انتخاب گردد، تا درشرایط بحرانی، محلی ایمن برای پایگاه باشد و در جهت ارتقاء، کارآمدی و بهره برداری از آن موثر واقع شود. در اینپژوهش با بررسی و شناسایی عوامل موثر بر مکان گزینی پایگاه ها و انتخاب روشی مناسب مبتنی بر یافته ها و ابزار علمی مورد توجه قرار گرفته و از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش AHP به عنوان ابزاری توانمند در مدیریت و تجزیه و تحلیل داده های مکانی استفاده شده است. در مرحله نخست به شناسایی و بررسی عوامل موثر بر مکان گزینی پایگاه، پرداخته و پس از گرد آوری وآماده سازی لایه ها، در مرحله بعد وزن دهی به لایه های اطلاعاتی با استفاده از تحلیل فاکتور سلسله مراتبی انجام شد و نهایتا نقشه ها براساس وزن لایه ها با یکدیگر تلفیق شدند. در آخر 4 نقطه به جهت ایجاد پایگاه پشتیبانی مدیریت بحران حاصل شد که با استفاده از روش AHP، یک نقطه به عنوان بهترین گزینه انتخاب گردید.

کلیدواژه ها:

پایگاه ، مدیریت بحران ، روستا ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، AHP