مطالعات لرزه‌خیزی، ژئوتکنیک لرزه‌ای شهر بم

با توجه به خرابی‌های گسترده در شهر بم بعد از وقوع زلزله ویرانگر دیماه سال 1382، بازسازی و احداث ساختمان‌های جدید مورد توجه قرار گرفت. در این بین شناخت اثرات ساختگاهی و ارائه پارامترهای حرکت زمین به عنوان اطلاعات ورودی تحلیل لرزه‌ای سازه‌ها که از یک روش علمی و دقیق به دست آمده باشد در اولویت بسیار بالایی قرار دارد. به این منظور مطالعات جامعی در قالب بررسی‌های، ژئوفیزیک (ژئوالکتریک و ژئوسایزمیک)، ژئوتکنیک، سایزموتکتونیک و ژئوتکنیک لرزه‌ای صورت گرفت. مطالعات ژئوالکتریک جهت شناسائی توزیع و پراکندکی نهشته‌های سطحی از دیدگاه دانه‌بندی نهشته‌ها برای محدوده مورد مطالعه. عمق متوسط سطح ایستابی اب زیر زمینی وعمق قرار گیری سنگ کف در محدوده مورد مطالعه انجام گرفت. عملیات لرزه شکست مرزی و درون چاهی در قالب مطالعات ژئوفیزیک در گستره شهر بم انجام گرفت. با توجه به توزیع مقادیر سرعت امواج تراکمی و برشی و همچنین توزیع مقادیر نسبت پواسون برای لایه‌های شناخته شده در گستره شهر بم به نظر می‌رسد که وجود نواحی کم سرعت با ضخامت زیاد بر روی لایه پر سرعت در این محدوده می‌تواند عامل تشدید جنبش نیرومند زمین در خاک و در محدوده مورد اشاره محسوب شود. بررسی‌های ژئوتکنیکی در قالب بررسی‌های سطحی، حفاری‌های ماشینی و دستی و نمونه‌برداری پیوسته، آزمایشات برجا و آزمایشگاهی انجام گردید. مطالعات زمین ساختی بیانگر جوان و جنبا بودن اغلب گسل‌های پیرامون بم است. نتایج به دست آمده از مدل‌سازی امواج درونی زمین لرزه بم و همچنین داده‌های ماهواره‌ای بیانگر این است که هر دو گسل بم-براوات و گسل جنوب بم به هنگام زمین لرزه جنبش داشته‌اند. بر اساس مطالعات ژئوتکنیک لرزه‌ای به طور کلی در شهر بم شتاب حداکثر افقی PGA وارده به قسمت شرقی بیش از قسمت غربی است. توزیع شتاب PGA در امتداد شمال- جنوب با تمایل به شمال شرق- شمال غرب مؤید تأثیر گسل بم و نیز تا حدودی تأثیر ساختگاه در تشدید مقادیر شتاب می‌باشد.

کلیدواژه ها:

شهر ، ژئوتکنیک