تهیة نقشه خطر پذیری فروریزش قناتهای موجود در گسترة شهری تهران

نقشه‌های پهنه‌بندی خطر عموماً مکان و استعداد رویداد خطرات مختلف را برای مدیریت و پیشگیری از وقوع آنها ارائه می‌کنند. در این میان نقشه پهنه‌بندی خطر فروریزش کورة قنات‌ها در گسترة شهر تهران ضمن ارائه استعداد و نواحی خطرخیز ناشی از ریزش قناتها، امکان پایدارسازی سازه‌های واقع بر حریم خطر و توسعة ساخت و سازهای شهری در مناطق کم خطر را فراهم می‌نماید. در این مطالعه ابتدا رفتار تنش-کرنش رشته قنات‌های موجود در گستره با استفاده از معیار الاستیک در نرم افزار Plaxis بررسی شد. سپس برای تحلیل درصد خطرپذیری آن‌ها از معیار الاستوپلاستیک موهر- کولمب استفاده شد، بنابر این با مدیریت سامانه اطلاعات جغرافیایی و تلفیق لایه‌های اطلاعاتی نظیر ژئومتری، مدل زمین شناسی مهندسی و عمق آب زیرزمینی نقشة خطرپذیری فروریزش رشته قنات‌ها تهیه شد. بر اساس نقشه حاصل و نتایج تحقیق، رشته قنات‌هایی که در گونه‌های لیتولوژی مقاوم نظیر LT-1و LT-2 قرار دارند، از استحکام بالایی برخوردارند. در طول قنات نیز از مادر چاه به طرف مظهر (با کاهش عمق) خطرپذیری فروریزش کوره قنات افزایش می‌یابد. از این‌رو در آنالیز‌های شرایط استاتیکی و شبه استاتیکی، قنات‌های موجود در قسمت‌های شمال و شمال شرق گستره تهران از حداکثر استحکام و رشته قنات‌های موجود در جنوب و جنوب غرب از حداقل استحکام برخوردارند. به طبع در شرایط شبه استاتیکی نسبت به حالت استاتیکی وسعت و شدت خطر پذیری فروریزش قنات‌ها تشدید می‌شود.

کلیدواژه ها:

قنات ، پهنه بندی خطر ، فروریزش ، آبرفتهای تهران