تدوین شاخصها و معیارهای حریم شهرها، برای دستیابی به ضوابط تعیین سطح منطقی و کارکردهای مناسب در آنها

محدوده شهر، حریم، حوزه استحفاظی، حوزه نفوذ، حریم خدماتی و ... مفاهیمی هستند که به نظر بسیاری از کارشناسان، از مهم ترین مفاهیم به شمار می روند. مسیله محوری همه این مفاهیم، پاسخ به این سوال مهم است که آیا برای رشد انفجارگونه جمعیت شهری، حدی قایل هستیم یا خیر؟ حوزه های مسکونی و صنعتی پیرامون هر شهری پدید می آیند و در ارتباط تنگاتنگ با خود شهر هستند و ساختمان های مسکونی، صنعتی، تاسیساتی و خدماتی در بیرون از شهرها استقرار می یابند. می دانیم که توسعه شهرها جز طبیعت شهرهاست و هر شهری، آستانه‎ای برای گسترش جمعیت، فعالیت و اندازه دارد. عناصر پیرامون شهرها، گاهی خود در اثر تحول و گسترش، تبدیل به شهر می‎شوند و شهرهای نزدیک به هم ایجاد می کنند. علاوه بر این، پس از مدتی با یکدیگر ادغام می‎شوند و از مرزها و محدوده‎های یکدیگر گذر می کنند. این طبیعت شهر است و به همین دلیل، مدیریت شهرها و مجموعه‎های شهری، با مسایل پیچیده و دشواری رو به رو می‎شوند. یکی از موضوعات مبتلا به شهرها موضوع حریم‎های شهری است که اگر این حریم‎ها مشخص نباشند شهرها بدون حریم بوده و ساخت و سازهای بی رویه در اطراف آن ها بصورت حاشیه نشینی شکل می گیرد. برای جلوگیری از ساخت و سازهای بی رویه در اطراف شهرها، وجود معیارهایی برای حرایم شهرها ضروری است. اهداف پژوهش: فضای کالبدی کشور را به طور کلی می‎توان به سه محدوده، یعنی محدوده قانونی شهر، محدوده حریم شهر و محدوده خارج از حریم شهر تقسیم کرد. هدف از انجام این پژوهش، ضمن معرفی این سه محدوده، بررسی عوامل موثر بر شکل‎گیری و تعیین محدوده قانونی شهر به عنوان هسته اصلی می‎باشد که در نهایت به تدوین راهنما و دستورالعملی در این خصوص منجر خواهد شد. نتایج مورد انتظار از پژوهش: انتظار می رود این پژوهش، در نهایت، ضمن تدوین شاخص ها و معیارهای تدوین حریم شهرها، ضوابط تعیین سطح منطقی حریم شهرها و نیز فهرستی از کاربری های مناسب جهت قرارگیری در آنها را معرفی نماید.

کلیدواژه ها:

حریم ، حوزه استحفاظی ، حوزه نفوذ ، شاخص ها و معیارها ، ضوابط ، طرح توسعه شهری ، محدوده قانونی ، مدیریت شهری