بررسی در اصول و ضوابط طراحی هماهنگ و پیش بینی ساماندهی به سیمای روستاهای کشور

روستاهای ایران در طی چند دهه اخیر به دلایل متعددی دچار دگرگونی های فراوان شده اند، این تغییرات هم به لحاظ اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی و هم از نظر کالبدی نمود یافته است. در این میان تاثیرات این تحولات بر سیما و منظر روستا غیر قابل اجتناب بوده و تحولات شگرفی را ایجاد نموده است. این تحولات سوالات متعددی را پیش روی جامعه حرفه ای از یک طرف و سیاستگذاران ملی از طرف دیگر مطرح نموده است. در سال های اخیر سیاستگذاران ملی نگرانی خود را در مورد از میان رفتن میراث فرهنگی روستایی که به عنوان بخشی از هویت ایرانی بیان داشته اند و از طرف دیگر جامعه حرفه ای نیز از میان رفتن سیمای روستاها را نشانی از عدم توجه سیاستگذاران، مدیران و همچنین جامعه حرفه ای به مقوله روستا می دانند. تحولات سیاسی روستاها فقط تحولات ظاهری و شکلی نیست بلکه تحولاتی در ارتباط با نحوه مواجهه انسان روستایی با زمین و طبیعت بومی خود ایجاد نموده است. هویت بخشی به سیما و کالبد روستاهای کشور جزیی از اهداف برنامه سوم توسعه کشور محسوب می گردد و این امر در قالب «بند ب ماده 137 قانون برنامه سوم» تبلور یافته است. به این ترتیب، وزارت مسکن عهده دار طرح پژوهشی حاضر شده است تا با عنایت به موارد قانونی (ماده 20 قانون برنامه چهارم و...)، در حوزه روستایی در راستای سامان دهی و هویت بخشی به سیمای روستاها و شهرهای کشور قدم برداشته و بدین وسیله به اهداف مورد نظر دست پیدا کند. اهداف پژوهش: مهم ترین اهداف طرح ساماندهی به سیما و کالبد روستاها را می توان چنین برشمرد: تلاش در جهت تطبیق مشخصات کلیه ساختمان های مسکونی و غیر مسکونی روستا با ویژگی های فرهنگ معماری و شهرسازی ایرانی-اسلامی (بومی)، حفظ انسجام کالبدی روستاها و توجه به پایداری بناها و جلوگیری از تخریب ساختمان های باارزش معماری، تلاش در جهت افزایش انطباق کارکردهای جدید با معماری و بافت قدیم روستاها، پی گیری رعایت کلیه فعالیت های عمرانی جدید تاثیرگذار بر بافت کالبدی روستا از اصول و ضوابط طراحی و نماسازی بومی، هدایت توسعه کالبد روستاها و رفع مسایل ناشی از اغتشاش و به هم ریختگی بافت از طریق ایجاد زمینه های شکل گیری نظام مهندسی روستایی و دستیابی به ضوابط و اصول طراحی هماهنگ در جهت ساماندهی روستاها. نتایج و دستاوردها: کنترل سیمای روستا:در این بخش به لزوم کنترل سیمای روستا به عنوان سکونتگاه حداقل 40% از جمعیت ایران پرداخته شده است. همچنین لزوم توجه به حراست از میراث فرهنگی، پایبندی به توسعه پایدار و... از مسایلی است که لزوم کنترل سیمای روستا را روشن می کند. جهت تعیین نحوه کنترل سیمای روستاها لازم بود که روستاهای ایران طبقه بندی گردد. رویکردهای کنترل سیما نیز بر اساس طبقه بندی روستاها مطرح گردید.

کلیدواژه ها:

ساماندهی ، ساماندهی کالبدی روستا ، منظر روستا ، سیمای کالبدی روستا ، ضوابط ، طبقه بندی روستاها ، طراحی ، کنترل روستا