تبیین عوامل موثر در ساماندهی سیمای شهری و تدوین پیش نویس ضوابط هماهنگ سازی سیمای شهری در شهرهای دو منطقه کویری و خزری از شش منطقه اقلیمی کشور

از دهه 1340 با تهیه طرح های جامع شهری، تلاش شده است که روند گسترش ساخت و ساز در شهرهای ایران تحت ضوابط و مقررات مشخص قرار گیرد. این روند، با موفقیت و شکست هایی روبه رو بوده است. در این طرح ها به ندرت به طور جامع به مقوله منظر شهری توجه شده است. علاوه بر اینکه ساخت و سازهای بی رویه و عدم پای بندی به ضوابط و تغییر مکرر آنها، منظر شهری شهرهای ایران را دچار آشفتگی و نابسامانی فراوانی کرده است. همین طور گسترش شیوه ها و سبک های ساختمانی رایج در تهران، باعث شده تا منظر بسیاری از شهرها از ویژگی های تاریخی، فرهنگی و بومی خود فاصله بگیرد. این مطالعه، با هدف سامان دادن به منظر شهرهای ایران انجام می گیرد تا در چارچوبی هماهنگ، شناخت جامع از عوامل شکل دهنده به منظر شهرها شناسایی شده و زمینه جهت تدوین ضوابط و مقررات شکل دهنده به منظر شهری یا مداخلات مستقیم و عملی ارتقای کیفیت منظر شهری فراهم شود. نتیجه این مطالعات به تنهایی ارایه دهنده راهبردها و سیاست هایی که بتواند منظر شهری شهرها را سامان دهد، نیست بلکه لازم است متعاقب این مطالعات به طور دقیق و تفصیلی، با بررسی هر یک از شهرها، ضوابط و مقررات شکل دهی به منظر شهری مطلوب نگاشته شود. اهداف پژوهش: هدف از این پژوهش و مطالعات، بررسی منظر هشت شهر در دو منطقه اقلیمی به صورت موردی می باشد تا بتوان با استناد به چارچوب های نظری و نتایج مطالعاتی، عواملی که با بهره گیری از آنها منظر شهری، سامان می یابد، تبیین شده و بر اساس آن ضوابطی را که ناظر بر ساخت و ساز کالبدی شهر و شکل دهنده به منظر شهری می باشد، تدوین کرد. روش های اجرایی و مدیریتی دستیابی و حفاظت از منظر شهری مطلوب نیز در این مطالعات در نظر گرفته شده است. نتایج و دستاوردها: این پژوهش، ابتدا به ارایه یک سری توصیه های کلی مربوط به مدیریت شهری با این عناوین می پردازد: فرهنگ سازی یا معرفی اهمیت توجه به مقوله منظر شهری، تهیه نقشه های حوزه بندی هر شهر، تهیه نقشه ها و ضوابط مربوط به تعیین حریم منظر، تشکیل کمیته های تخصصی جهت سیاستگذاری و تصویب پروژه های عمرانی، ارایه برنامه های تشویق شهروندان به مشارکت در پاکسازی و بهسازی مناظر شهری.

کلیدواژه ها:

ابنیه شهری ، اقلیم ، پیکره شهر ، حوزه بندی ، ساماندهی ، سیمای شهری ، شهروند ، ضوابط ، ضوابط و مقررات ، عوامل ، مناظر شهری ، ویژگی های عمومی