طرح تحقیقاتی ارزیابی قابلیت های اجرایی طرح های جامع شهرستان

نیاز به برنامه ریزی منطقه ای تمایلی جهانی در سیستم های مختلف برنامه ریزی است و اگرچه در دهه 1980 تا حدودی فراموش شده بود، اکنون با هدف تمرکز زدایی در غالب کشورهای دنیا مورد توجه مجدد قرار گرفته است. نقش اساسی برنامه ریزی منطقه ای کمک به زمینه های گوناگون سیاستگذاری در منطقه، توسعه های اقتصادی، اجتماعی، ارتباطی و چگونگی تنظیم و تخصیص منابع محیطی به زیرمنطقه هایی است که در درون آن قرار می گیرند. آرایش سلسله مراتبی در نظام برنامه ریزی از سطوح بالا به پایین سبب می شود تا برنامه ریزی به سمت سیاست های جزیی تر و نهایتا اجرایی تر در سطوح پایین تر توسعه یابد. اگرچه اصول کلی سازماندهی از بالا به پایین مورد توافق کلی است، انتقادی که بر این رویکرد سازمانی وارد می شود این است که نگاهی بیش از حد ساده شده و ماشین گونه به طبیعت برنامه ریزی و مدیریت دارد و اثراتی که ممکن است از تعامل میان برنامه های مختلف ناشی شود را نادیده می انگارد که البته این امر تا حدودی با انعطاف پذیری برنامه ها و حضور ملموس سطوح پایین تر برنامه ریزی در تصمیم گیری ها و استراتژی های کلی قابل حل می باشد. اهداف پژوهش: تهیه طرح های جامع شهرستان و در پی آن تهیه طرح های جامع ناحیه ای یکی از اقدامات مهم وزارت مسکن و شهر سازی در جهت تقویت نظام برنامه ریزی و پر کردن خلا موجود در سلسله مراتب برنامه ریزی کشور از طرح های ملی تا طرح های تفصیلی شهری بوده است. پژوهش حاضر در جهت ارتقای کیفیت و کارایی این طرح ها و رفع نواقص احتمالی به ارزیابی قابلیت های اجرایی طرح های جامع شهرستان پرداخته است. پرداختن به مسایل مربوط به برنامه ریزی و روند برنامه ریزی منطقه ای در ایران و نیز اهمیت ارزیابی و جایگاه آن در نظام برنامه ریزی کشور از اهداف این طرح می باشد. نتایج و دستاوردها: اهداف طرح های جامع ناحیه به صورت زیر است: اهداف توسعه ای و استفاده بهینه از منابع، اهداف مربوط به سازمان فضایی و کالبدی، اهداف مربوط به تعادل ناحیه ای، اهداف مربوط به اصلاح سطوح برنامه ریزی و پوشش آنها، بر اساس مطالعات طرح تحقیقات انجام شده، بستر قانونی موجود، تناسبی با اهداف طرح های ناحیه ای ندارد و از این جهت قابلیت های اجرایی طرح های مذکور خدشه پذیر است. دو گزینه پیشنهادی به عنوان دو محور کلی در جهت رفع نسبی به شکل زیر صورت بندی می شوند: تنظیم و تدوین اهداف شرح خدمات و سازمان اجرایی مورد نیاز با جایگاه قانونی موجود این طرح ها. در این راستا چنین به نظر می رسد که تجدید نظر عمده ای در تدوین اهداف و شرح خدمات الزامی است. تطبیق و به وجود آوردن بستر قانونی شفاف در جهت اهداف موجود این طرح ها.