تدوین معیارهای طراحی فضاهای درمانی برای کودکان

نقش کودکان به عنوان حاصل یک نسل و آینده ساز نسل دیگر نقشی حساس و کلیدی بوده و لذا پرداختن به جنبه های مختلف رشد جسمی و روحی آنان حائز اهمیت بسیار می باشد. در همین راستا امروزه در تمام کشورها تحقیقات گسترده ای در رابطه با عوامل تاثیرگذار بر رشد صحیح و کامل کودک در جنبه های مختلف جسمی، ذهنی، روانی و احساسی آغاز شده و در حال انجام است. تمرکز اصلی این تحقیقات بر ویژگیها، نیازها و خواسته های کودکان استوار بوده و هدف از آنها شناخت و فهم کامل عوامل تاثیر گذار بر روند رشد طبیعی کودک می باشد. پرداختن صرف به جنبههای جسمی رشد و غفلت از جنبههای روحی و روانی تاثیر منفی بر رشد کودک گذاشته و مانع از رشد همه جانبه و تکامل وی میگردد .حال هنگامی که کودک در شرایط بیماری قرار می گیرد توجهی دو چندان را طلب می کند چرا که بیماری علاوه بر ایجاد درد و مشکلات و مسائل فیزیکی برای کودک، بر سلامت روحی و روانی او نیز تاثیر گذار می باشد. بیماران در محیطهای درمانی نگران سلامتی خود، دوری از فعالیتهای عادی اجتماعی زندگی و نیز زمان بهبود بیماری میباشند که مجموعه این عوامل باعث ایجاد استرس در آنان شده و استرس با تاثیرگذاری بر سیستم ایمنی بدن و کاهش قدرت روحی بیمار، درمان را به تاخیر می اندازد. علاوه بر این عدم آشنایی بیماران با محیط درمان و نیز احساس عدم کنترل و رضایت از محیط و شرایط درمان باعث ترس کودکان از محیط درمان می شود که این ترس خاص دوران بیماری نبوده و آثار آن تا بعد از آن نیز ادامه می یابد و با تبدیل شدن ترس از محیط درمان به ترس از بیماری، آمادگی روحی فرد برای مقابله با بیماری کاهش می یابد. در مورد کودکان این مساله به علت کمتر بودن قدرت تطابق آنان با محیط و تجزیه و تحلیل مسائل، مشکلات بیشتری ایجاد میکند؛ لذا برای کاستن از این مشکلات می توان با طراحی محیطی مطابق خواست و علاقه کودکان و نیز بکارگیری روشهای نوین درمان، فرآیند تطابق کودک با محیط درمان را سرعت بخشیده و تاثیرات منفی محیط بر روند بهبود آنان را کاست. در مجموع می توان گفت که تعبیه امکانات مورد علاقه کودک و نیز فراهم کردن امکان انجام فعالیتهای مطلوب او، با تاثیر گذاری مثبت بر روحیه کودک باعث افزایش انگیزه بهبود و قدرت سیستم ایمنی بدن او شده و مجموعه عوامل فوق شانس بهبود سریعتر را در کودک افزایش می دهند .بررسی وضعیت بیمارستانهای کودکان و مسائل و مشکلات موجود در امر درمان آنان در کشور لزوم تجدید نظر جدی در طراحی مراکز درمانی خاص آنان را گوشزد میکند. همچنین با نگاهی به هرم سنی جمعیت کشور و توجه به این امر که تعداد قابل توجهی از کودکان و نوجوانان قبل از رسیدن به بزرگسالی در بیمارستان بستری می گردند و نیز با عنایت به این مساله که راهکارهای موجود در سایر کشورها بعلت تفاوتهای فرهنگی موجود بطور صد در صد قابل انطباق و استفاده در کشور ما نمیباشند، بررسی راهکارهای بهبود فضاهای درمانی کودکان در کشور ضروری به نظر می رسد . هدف اصلی این طرح بررسی معیارهای طراحی فضاهای درمانی برای کودکان است؛ به گونه ای که نیازهای علمی و دانشیِ طراحان، معماران و سایر متخصصانِ مربوطه را جهتِ طراحی فضاهای درمانیِ کودکان در کشور پاسخگو باشد. اهداف خرد این طرح عبارتند از: •بررسی ابعاد روانشناختی محیطهای درمانی کودکان و ترجیحات محیطی کودکان •بررسی معیارهای طراحیِ معماری فضاهای مختلفِ درمانیِ کودکان به تفکیک فضاها •بررسی معیارهای طراحی داخلی فضاهای مختلف درمانی کودکان به تفکیک فضاها •بررسی معیارهای طراحی فضاهای درمانی کودکانِ دارای نیازهای خاص

کلیدواژه ها:

طراحی ، کودکان