بررسی عملکرد شبکه حمل و نقل جاده ای استان کرمان(جنوبی) در زمان بحران

حوادث و بلایای طبیعی و غیرطبیعی نتایج بسیار زیان‌باری در زمینه‌های گوناگون اقتصادی و اجتماعی در پی خواهند داشت. عملکرد زیرساخت‌های مهمی چون شبکه‌های حمل‌ونقل، انرژی و ارتباطات نیز می‌تواند در اثر وقوع این بحران‌ها و حوادث تحت‌تاثیر قرار گرفته و باعث تشدید خسارات وارده گردد. چنان‌چه شبکه حمل‌ونقل در زمان عادی عملکرد مطلوب و قابل‌قبولی نیز داشته باشد، به دلایل مختلفی مانند تغییر شرایط شبکه و رفتار استفاده‌کنندگان از آن در اثر وقوع بحران، عملکرد (مطلوب) آن قابل‌تسرّی به وضعیت پس از بحران نخواهد بود. این امر لزوم برنامه‌ریزی برای آمادگی در برابر تمامی شرایط، به ویژه شرایط بحرانی و مدیریت بحران را مشخص می‌کند. با وجود عدم توانایی انسان برای پیش‌بینی و جلوگیری از وقوع حوادث و بلایایی مانند زلزله (حداقل در زمان حاضر)، می‌توان با اتخاذ تصمیم‌های مناسب پیش از وقوع بحران باعث کاهش خسارات وارده گردید. این مطلب بیان‌گر اهمیت تحقیق، مطالعه و بررسی در این زمینه است. همچنین با توجه به این واقعیت که بخش‌های زیادی از کشور ایران از جمله استان کرمان بر روی کمربند زلزله قرار داشته و هم‌چنین سابقۀ وقوع بحران‌های دیگری مانند سیل و سنگ‌ریزش، برنامه‌ریزی برای شرایط ویژه (علاوه بر حالت عادی) و مدیریت بحران در زمینۀ زیرساخت‌های حیاتی کشور و از جمله مهم‌ترین آن‌ها، شبکه حمل‌ونقل جاده‌ایِ بین‌شهری ضروری به نظر می‌رسد. در همین راستا، در مطالعه ی پیش رو، بررسی عملکرد شبکه جاده ای با تاکید بر ظرفیت کمان ها از طریق سناریو سازی برای حالات محتمل وقوع بحران (با در نظر گرفتن بحران احتمالی وقوع زلزله) صورت می پذیرد. در این پژوهش سناریوی پیش از بحران مد نظر است به این دلیل که نقاط ضعف شبکه قبل از وقوع اتفاق، شناسایی شوند. در این خصوص کمان های موجود در استان کرمان در هر مرحله و به صورت تک تک قطع شده و ماتریس مبدا- مقصد به شبکه تخصیص داده می شود. خروجی های همفزون شبکه، که شامل وسیله- ساعت طی شده در شبکه است، بدست آمده و ملاک اولویت بندی قرار می گیرد. کمانهای شبکه بر پایه میزان تاثیر منفی بر وسیله- ساعت شبکه، به چهار اولویت خیلی زیاد بحرانی، خیلی بحرانی، بحرانی و متوسط بحرانی تقسیم شدند. هریک از این گروهها شامل پنج زیرگروه هستند که اولویت‌بندی جزیی‌تری را نشان می‌دهند. بدین ترتیب که گروه کمانهای خیلی زیاد بحرانی به پنج زیرگروه تقسیم شده است که زیرگروه نخست نسبت به زیرگروههای بعدی تاثیر بیشتری بر وسیله- ساعت شبکه دارد و بحرانی‌تر بوده و نسبت به زیرگروههای بعدی در اولویت بالاتری قرار دارد. گروههای خیلی بحرانی، بحرانی و متوسط بحرانی نیز به همین ترتیب هرکدام به پنج زیرگروه تقسیم شده‌اند. این مطالعات در قالب چهار مرحله انجام خواهد شد. ابتدا کلیات طرح و توضیحات مربوط به شناسایی منطقه طرح مورد توجه قرار می گیرد. مرحله های دوم و سوم به ترتیب شامل گردآوری اطلاعات مورد نیاز در محدوده طرح و مطالعات فرادست و گردآوری اطلاعات، متدولوژی و نتایج هستند. در پایان (مرحله چهارم)، وضعیت شبکه در سناریوهای مختلف احتمالی پس از وقوع بحران پیش بینی خواهد شد و بر اساس آن، گزینه ها، طرح ها، راهکارها و سیاست های مناسب و موثر ارائه گردیده و موثر ارائه گردیده و مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.شرح عملیات پروژه به صورت زیر می باشد: 1. گردآوری اطلاعات مورد نیاز در محدوده طرح و مطالعات فرادست 2. گردآوری اطلاعات، متدولوژی، نتایج 3. پیش بینی وضعیت شبکه در سناریوهای مختلف احتمالی بعد از بحران

کلیدواژه ها:

: بحران ، انسداد ، زلزله ، پیش از بحران ، وسیله- ساعت ، کرمان ، کرمان جنوب