تهیه دستورالعمل محاسبه حداقل فاصله کف شناورها و بستر دریا در کانالهای ورودی

هنگامی که کشتی در آب حرکت میکند، آب را به جلو میراند (هل میدهد)، نه برای اینکه حفره ا ی ایجاد نماید، بلکه این حجم آب بایستی از کناره ها و زیر کف کشتی برگشت داده شوند که به واسطه آن سرعت جریان برگشتی در زیر کشتی زیاد شده و سبب افت فشار میگردد. این پدیده سبب پایین رفتن کشتی بصورت عمودی و افزایش آبخور آن میگردد. هنگامی که شناور به سمت پائین کشیده می شود، همزمان به سمت سینه یا پاشنه نیز تریم می نماید. مقدار فرورفتگی دینامیکی شناور (افزایش آبخور) در آب کم عمق و یا کانال را اسکوات می نامند اسکوات برای کشتی های با سرعت کم و ابعاد کوچک نیز در حین حرکت وجود دارد ولی این مقدار بصورت سانتیمتری بوده و فاقد اهمیت می باشد. در حال حاضر تانکرهای غول پیکر با وزن مرده (DWT) 400000 تن به بالا وجود دارد. هنگام ورود این تانکر های عظیم به بنادر، فاصله کف تخت این شناور ها تا کف بندرگاه از 1 تا 1.5 متر می باشد. نه تنها کشتی های جدید بزرگتر شده اند بلکه سرعت کشتیها نیز افزایش یافته است. اسکوات این دسته از کشتیها زیاذد بوده و ممکن است به متر برسد. با کاهش فاصله مابین کف کشتی و بستر آبراهه ها و افزایش سرعت سرویس دهی، پدیده اسکوات نیز پر رنگ تر می-شود. دانشمندان برای تعیین دقیق اسکوات روشهای مختلفی را بکار گرفته اند. استفاده از مدل ریاضی و حل آن، استفاده از تست مدل و اخیراً اندازه گیری میدانی اسکوات از مهمترین روشهای متداول می باشد. روشهای محاسباتی و مدل تستهای انجام شده همراه با روشهای رگراسیونی منجر به ارائه رابطه های تجربی گردیده است که جایگاه موثری در طراحی کانال دارند. به نظر می رسد بهتر است که در فرآیند طراحی کانال از کلیه روشهای متداول استفاده شود. بدین صورت که در طراحی اولیه (طراحی پایه) از روشهای محاسباتی و رابطه های تجربی و در طراحی نهایی از تست مدل استفاده گردد و سپس به هنگام بهره برداری از تست میدانی برای اطمینان از ایمنی عبور شناور بهره گرفته شود. هدف و اهتمام به انجام این پروژه، ارائه راهکارهای لازم جهت محاسبه حداقل فاصله مابین کف شناورها و بستر دریا در کانالهای ورودی بنادر ایران و مقایسه نتایج بدست آمده با روشهای ذکر شده در استانداردهای معتبر می باشد. این پروژه به سفارش پژوهشکده حمل و نقل دریایی توسط معاونت پژوهشی دانشگاه صنعتی امیرکبیر انجام شده است. بی تردید ایجاد روشها، دستورالعملها و استانداردهای جدید از مسیر تحقیقات می گذرد. در بسیاری از زمینه های طراحی و مهندسی دستورالعمل یکسانی در کشورهای مختلف و توسعه یافته وجود ندارد. در این پروژه تحقیقاتی سنگ بنای اولیه ای برای طراحی ابعاد کانال گذاشته شده است. بخشی از با تحقیق تجربی در قالب تست مدل بوده و بخشی دیگر اقتباس از دستورالعمل دیگر کشورها میباشد. شاید نتایج این تحقیق را بتوان برای طراحی مقدماتی یک کانال مورد استفاده قرار داد ولی برای طراحی نهای و اجراء لازم است تستهای مدل هیدرولیکی اختصاصی برای کانال مدنظر انجام داد. بجز اسکوات پدیده های دیگر تاثیرگذار بر روی عمق کانال نیازمند تحقیقات مستقل میباشد.

کلیدواژه ها:

شناورها ، دریا