توجیه پذیری انتقال آب بین حوضه ای از تونل البرز به دامنه جنوبی رشته کوه البرز

در این پروژه تحقیقاتی، بحث انتقال آب از حوضه آبریز رودخانه چالوس به حوضه آبریز رودخانه کرج، از طریق تونل ترابری البرز، و انتقال آن به دامنه جنوبی رشته کوه البرز مد نظر میباشد. تونل البرز به گونهای حفر شده که دهانه شمالی آن در حوضه آبریز رودخانه چالوس و دهانه جنوبی آن در حوضه آبریز رودخانه کرج قرار دارد. هدف اصلی از حفر این تونل که در مسیر بزرگراه شمال قرار دارد ترابری است و نه انتقال آب، اما بنظر میرسد که با در نظر گرفتن تمهیداتی بتوان از طریق این تونل، آب را از دامنه شمالی رشته کوه البرز (که دارای آب فراوانی است) به دامنه جنوبی (که کم آب بوده و مصرف نیز بسیار بالاست) منتقل نمود. هماکنون مقدار نسبتا قابل ملاحظهای آب به داخل تونل البرز نفوذ کرده و بواسطه شیب تونل، به سوی دامنه شمالی رشته کوه البرز و نهایتا رودخانه چالوس جریان مییابد. از طرفی، درست در محل دهانه شمالی تونل البرز نیز منابع آب سطحی (از جمله رودخانه دونا) وجود دارد که امکان سنجی انتقال آب این منابع به دامنه جنوبی رشته کوه البرز از اهداف این پروژه تحقیقاتی میباشد.در یک جمع بندی کلی و نگرش جامع به بحث انتقال آب از تونل البرز به دامنه جنوبی البرز و پاسخ به این سیوال که آیا این انتقال می تواند از دیدگاه فنی و اقتصادی توجیه پذیر باشد و یا خیر، پاسخ منفی بنظر می رسد. علت پاسخ منفی به این سیوال، نه بدلیل هزینه بالا در انتقال آب به دامنه جنوبی است چرا که اساسا، چنانچه گفته شد، ارزش استراتژیک آب در دنیای امروز و خصوصا در منطقه کم آبی چون خاور میانه، و بالاخص نیاز آبی بسیار بالا و روزافزون به آب در دامنه جنوبی البرز خصوصا در بخش مرکزی این رشته کوه که تمرکز بسیار بالایی از جمعیت را در شهرهای تهران و کرج و شهرکهای اقماری آن داراست، هرگونه هزینه در تامین آب را از دیدگاه اقتصادی و امنیتی توجیه پذیر می نماید. لذا در این امر که تامین آب پایتخت، با توجه به عواقب منفی ناشی از کمبود آب، در اولویت اقتصادی و امنیتی کشور قرار دارد جای شک و شبهه ای وجود ندارد. اما با توجه به آنکه در حال حاضر طرح انتقال آب سراسری در استان مازندران، که طرحی است جامع در راستای مدیریت یکپارچه منابع آب سطحی و زیرزمینی در این استان، توسط سازمان آب منطقه ای مازندران در دست انجام می باشد، انتقال آب از طریق تونل البرز، که بر طبق برآورد اولیه دارای پتانسیلی در حدود 1 متر مکعب بر ثانیه است، نتیجه ای جز تداخل در طرح مذکور و ایجاد اخلال در دستیابی به اهداف این طرح را در بر نخواهد داشت.

کلیدواژه ها:

تونل ، انتقال آب ، توجیه فنی اقتصادی