بازنگری طرح شبکه فرودگاههای کشور

از جمله دلایلی که لزوم بررسی و مطالعة شبکة موجود فرودگاه‌های کشور را الزامی می‌نماید می‌توان به مواردی از این دست اشاره نمود (4): - در تأسیس و توسعة فرودگاه‌های کشور دیگر شیوه‌های حمل و نقل مدنظر قرار نگرفته‌اند و ایجاد آنها عمدتاً بدون انجام مطالعات دقیق اقتصادی و تنها بر اساس فشارهای نیروهای محلی بوده است. - اختصاص بودجه به فرودگاه‌های مختلف تحت مالکیت شرکت فرودگاه‌های کشور بدون هدف و بدون سیاست شناخته شده انجام می‌پذیرد که خود این موضوع در عین حالی‌که باعث اتلاف منابع این شرکت گردیده مانع از تجاری سازی فرودگاه‌ها نیز شده است. - در اثر رویکرد فوق در فرودگاههای کوچک تلاشی برای بالا بردن خدمات هوایی و در نتیجه توسعة بازار وجود ندارد. - عدم ارائة خدمات حمل و نقل هوایی مناسب به مسافرینی که نیازمند استفاده از این مد حمل و نقلی هستند و در نتیجة نارضایتی این مسافران از سفر هوایی خود. بر این اساس و مواردی از این دست لزوم بازنگری و بروزآوری طرح شبکة فرودگاه‌های کشور حیاتی به نظر می‌رسد تا از این رهگذر ضمن در دست داشتن تصویر جامعی از وضعیت هر یک از فرودگاه‌های موجود از نظر اقتصادی، بتوان براساس نیازمندی‌های واقعی منطقه‌ای اقدام به تصمیم‌گیری برای بهبود و توسعة فرودگاه‌ها در جهت نیل به سمت استانداردهای بین‌المللی نمود و در عین حال در خصوص فرودگاه‌هایی که دارای توجیه اقتصای نیستند تصمیم‌گیری نمود. بر این اساس پروژة حاضر با در نظر داشتن مطالعات قبلی انجام شده در زمینة تهیه طرح شبکة فرودگاهی کشور در اواخر دهة 60 و سپس بروزآوری این طرح در سال‌های 77-78 و لزوم بهره‌مندی از نتایج آن مطالعات در صدد است تا با بررسی وضعیت فعلی این شبکه پیشنهادات لازم در خصوص طرح موجود شبکة فرودگاه‌های کشور را تهیه و ارائه نماید. در عین حال در کنار این موضوع نکتة دیگری که از اهمیت به سزایی برخوردار بوده و در این مطالعه به آن پرداخته خواهد شد، مطالعة فاکتورهای تقاضا و نیز ظرفیت موجود فرودگاه‌ها و تاثیر عوامل و شاخص‌های اقتصادی،اجتماعی، فرهنگی و سیاسی برای این شبکه بوده و بر این اساس در نهایت راهکارهای اجرایی برای استفادة بهینه از شبکة موجود تدوین و ارائه خواهد گردید. راهکارهایی نظیر تغییر سیاست‌های بهره‌برداری فرودگاه، تجاری سازی فرودگاه‌ها، تمرکز زدایی، توسعة خطوط هوایی مورد نیاز کشور در مسیرهای خاص، تغییر سیاست‌های قیمت گذاری و ... از جمله مواردی است که در ارائة راهکارهای اجرایی پیشنهادی این پروژه مد نظر قرار خواهند گرفت. پروژة حاضر که با بررسی تجزیه و تحلیل وضعیت شبکة فرودگاه‌های کشور از منظر عملکرد اقتصادی آنها و یافتن دلایل وضعیت فعلی و ارائة راهبردهایی در راستای بهبود وضعیت اینگونه فرودگاه‌ها تعریف گردیده بود با انجام مطالعاتی در دو حوزة تجزیه و تحلیل اقتصادی شبکه فرودگاه‌ها و نیز تجزیه و تحلیل راهبردی شبکه موفق گردید تا ضمن مشخص نمودن تقاضای بالقوه در هریک از فرودگاه‌های کشور، تصویر روشنی از وضعیت این فرودگاه‌ها از منظر تقاضای سفر ارائه نماید که بی شک این موضوع می‌تواند مبنای مناسبی برای برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران بخش حمل و نقل هوایی کشور قرار گیرد تا با تخصیص منابع و برنامه‌ریزی صحیح در فرودگاه‌هایی که از چشم‌انداز مطلوبی برخوردارند ضمن جلوگیری از هدر رفتن منابع در فرودگاه‌های بدون تقاضا با بهبود خدمات در مناطقی که تقاضای بالقوه برای سفر هوایی وجود دارد موجبات جذب بخش قابل توجهی از مسافران از سایر مدها به سمت مد هوایی را فراهم نموده و در نتیجه سهم حمل و نقل هوایی از کل حمل و نقل کشور افزایش یابد. در کنار این مهم تحقیق حاضر با بررسی راهبردی وضعیت شبکه، ضمن مشخص نمودن نقاط قوت و ضعف فرودگاه‌های کشور از منظر ارائة خدمات مناسب حمل و نقل هوایی، با بررسی تهدیدها و فرصت‌هایی که برای این شبکه وجود دارند، در نهایت توانست راهبردهای مشخص و ملموسی را براساس نتایج تحقیقات حاضر و با استفاده از نظر خبرگان بخش‌های مختلف صنعت استخراج نماید که بدون شک از جمله راهبردهای کلیدی برای بهبود وضعیت عملکرد شبکة فرودگاهی کشور و بالتبع بخش حمل و نقل هوایی کشور محسوب می‌شوند. بدیهی است برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مقتضی در راستای انجام و پیاده‌سازی راهبردهای پیشنهادی پروژة حاضر خواهد توانست تحولی چشم‌گیر در بخش حمل و نقل هوایی کشور فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

طرح ، بهره وری ، شبکه فرودگاهها ، بهبود عملکرد