آنالیز سوانح دریایی در کشور با تاکید بر منطقه بندرعباس

دریا محیط بی رحمی است که طی یک حادثه ساده، جان بسیاری از مردم را می گیرد. همه ساله هزاران سانحه و تصادف دریایی رخ می‎دهد که باعث بوجود آمدن جراحت‎ها، تلفات جانی و خسارت‎های مالی بیشماری می‎شوند. به منظور کاهش این وقایع باید به نیروی انسانی و آموزش، قوانین و مقررات ملی و بین المللی و نحوه اجرای آنها، شناور و تجهیزات بر روی آن، تاسیسات بندری و همچنین امکانات تجسس و نجات دریایی توجه بیشتری شود. قبل از هر اقدامی در این زمینه‎ها، لازم است با دیدی جامع به بررسی آمار سوانح دریایی و اینکه بیشتر سوانح در مورد چه نوع شناورهایی، کی، کجا، چگونه و چرا رخ می‎دهند، پرداخته شود. بررسی و آنالیز آمار سوانح، منجر به شناخت عوامل وقوع سانحه، تشخیص نقص‎های موجود در ساخت شناور و تجهیزات آن، بهبود و توسعه استانداردهای ساخت شناور، آموزش ایمنی به منظور جلوگیری از وقوع سوانح، مطالعه بر متغیرهای محیطی و غیره می‎شود. با تجسس و تحقیق در مورد یک سانحه، متوجه دلیل وقوع این قبیل سوانح و مانع وقوع مجدد آن می‎شویم. هر چه بیشتر در مورد علت و چگونگی وقوع یک سانحه بدانیم، بیشتر می‎توانیم مانع وقوع مجدد آن شویم. هیچ اقدام پیشگیرانه و یا آمادگی قبلی‎ای باعث حذف سوانح و تصادفات به طور کامل نمی‎شود. اما با توجه به سوانح گذشته و تجربه‎ای که از آن‎ها می‎توان کسب کرد، امکان دستیابی به محیطی امن تر وجود دارد. قبل از هر اقدامی لازم است به منظور داشتن برداشتی صحیح و یکسان از سوانح دریایی، به تعریف آن بپردازیم. سانحه دریایی به مفهوم حادثه ای است که منجر به وقایع زیر گردد (مصوبه 849 آی ام او): -فوت یا جراحت جدی یک یا چند نفر که مرتبط با عملیات کشتی و یا به سبب آن بوجود آمده باشد. - از دست دادن یک یا چند نفر از افراد کشتی بدلیل و یا در ارتباط با عملیات کشتی - از دست رفتن، احتمال از دست رفتن و یا ترک یک کشتی - صدمه دیدن سازه شناور - از کار افتادن یک شناور و یا درگیر بودن آن در یک تصادف - صدمه دیدن وسایل بدلیل و یا مرتبط با عملیات کشتی - خسارت به محیط ریست بدلیل صدمه دیدن کشتی و یا بدلیل کارکرد کشتی بنابراین سوانح دریایی تنها محدود به تصادفات نمی‎باشند و به هر پدیده‎ای که منجر به فوت، مجروح و یا مفقود شدن یکی از مسافرین شود و یا منجر به خسارت دیدن شناور و یا بار آن شود، و یا منجر به خسارت به محیط زیست گردد اطلاق می‎شود. از طرف دیگر افتادن یک فرد در داخل کشتی بعنوان یک سانحه تلقی شده و غرق شدن یک شناور بصورت کامل نیز یک سانحه به شمار می آید. بر این اساس سوانح دریایی به سه بخش سوانح خیلی جدی، سوانح جدی و سوانح غیر قابل اعتناء دسته بندی شده اند(مصوبه 849 آی ام او) . آنالیز حوادث و سوانح دریایی در 40 سال گذشته توسط سازمانها و مراکز مختلف جهانی را که به دنبال پیدا کردن دلیل وقوع چنین اتفاقاتی بودند علاوه بر مسائل فنی و تجهیزاتی بسمت دلیل دیگری کشاند و آن خطای انسانی در همه بخشهای صنایع دریایی بود. بررسیهای عمومی نشان داد که نقش خطای انسانی در همه قسمتهای مرتبط با صنعت دریایی شامل بخش طراحی، مدیریت بر ساخت، کشتیرانی و نگهداری و تعمیر در همه سوانح و حوادث دریایی قابل ردیابی است. یکی از روشهایی که جامعه جهانی دریایی برای کاهش نقش خطای انسانی در حوادث دریایی یافت، آموزش خدمه کشتی و اخذ مدارک شایستگی میباشد. کاملا واضح است که آموزش خدمه یکی از المانهای کاهش خطای انسانی است. عوامل دیگری در خطای انسانی نقش دارند که لازم است بررسی شده و استخراج گردند. برخی از این عوامل عبارتند از: ارتباطات صحیح، رقابت، فرهنگ، تجربه، خستگی، سلامتی، توجه به موقعیت، تنشها، شرایط کاری و غیره. وقوع سانحه دریایی اجتناب ناپذیر است. برای هر کشتی در حال حرکت ریسک وقوع سانحه وجود دارد. مسئله وقوع سانحه دریایی برای هر کشوری وجود دارد. تنها تفاوت آن است که شانس وقوع سانحه از یک کشور به کشور دیگر متفاوت است. هدف اصلی از انجام این پروژه تعیین احتمال وقوع سانحه دریایی برای کشتیهایی ایرانی در مقایسه با کشورهای دیگر میباشد.

کلیدواژه ها:

سوانح دریایی ، انالیز سوانح