ارزیابی اقتصادی نوسازی ناوگان سنتی حمل و نقل دریایی کشور

تحقیق حاضر به منظور ارایه برنامه‌ای برای نوسازی ناوگان سنتی حمل و نقل دریایی ایران صورت گرفته است. سؤال اصلی تحقیق به این صورت است که نوسازی ناوگان سنتی دریایی کشور با توجه به وضعیت کنونی بخش دریایی، قوانین، برنامه ها و آئین نامه های حاکم کشور، محدودیت های مختلف موجود و گزینه های پیش رو برای جایگزینی، مطابق چه برنامه ای باید انجام گیرد تا ضمن اجرایی بودن، به لحاظ ارزیابی های اقتصادی، اقتصادی ترین برنامه ی ممکن باشد؟ پس از پایش وضعیت فعلی و شناسایی گزینه‌های نوسازی، یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی با اهداف چندگانه به کمک تکنیک فرآیند شبکه تحلیل (ANP) طراحی شد. این مدل بر اساس نظرات کارشناسان و خبرگان سازمان بنادر و دریانوردی و سازمان شیلات اجرا شد. اولویت یا رتبه گزینه‌های نوسازی به دست آمد. گزینه نوسازی ناوگان فرسوده چوبی به کمک ناوگان نو فایبرگلاس که از محل تولیدات دخلی تامین می‌شوند به عنوان گزینه برتر انتخاب شد. این گزینه نوسازی از زوایای مختلف مورد تحلیل اقتصادی قرار گرفت و هزینه‌ها و منافع همه جناح‌های درگیر اعم از دولت، مالکین ناوگان فرسوده و مالکین کارگاه‌های تولید شناور مورد تحلیل اقتصادی قرار گرفت. به دلیل شرایط عدم قطعیت، همه این تحلیل برای گزینه دوم یعنی نوسازی ناوگان چوبی فرسوده به کمک ناوگان چوبی نو تولید داخل تکرار شد. نتایج کلی دال بر این است که نوسازی ناوگان سنتی دریایی فرسوده به کمک گزینه ناوگان فایبرگلاس نو دارای بیشترین منافع اقتصادی برای جناح‌های درگیر است. گزینه دوم، یعنی نوسازی به کمک ناوگان چوبی نو نیز دارای صرفه اقتصادی است هرچند به لحاظ اقتصادی مغلوب گزینه اول می‌شود. به عنوان کلیدی‌ترین نکته اجرای طرح به لزوم اعطای تسهیلات مالی به دارندگان ناوگان فرسوده برای خرید ناوگان نو می‌توان اشاره کرد. رفع موانع فرهنگی و اجتماعی برای نوسازی به کمک آموزش و تبلیغات خدمه، مالکین و کاربران توصیه می‌شود.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ، اقتصادی ، حمل و نقل دریایی ، نوسازی ناوگان فرسوده ، ناوگان فرسوده سنتی دریایی ، ارزیابی اقتصادی نوسازی ، نوسازی