معرفی و ارزیابی روشهای غیر مخرب)ژئوفیزیک، سنجش از راه دور و ... (در شناسایی خطرات ساختگاهی در مسیر خطوط راه آهن

پیشرفت های اخیر در زمینه روش های غیر مخرب موجب بهبود راهکارها و تشخیص بهتر مخاطرات زیرسطحی شده است. این موضوع در بخش حمل و نقل ریلی به دلیل محدودیت مشخصات هندسی مسیر عبوری، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از مهمترین مزایای بکارگیری روش های غیر مخرب، کسب دانش کافی از شرایط ساختگاه و جزئیات اجرایی مرتبط با آن است که می تواند در کاهش هزینه های ساخت، کاهش زمان و افزایش ایمنی نقش بسزایی ایفا نماید. استفاده از این روشها با توجه به اطلاعات مهمی که در رابطه با شرایط زیرسطحی و توصیف بی هنجاری های موجود در اختیار می گذارد می تواند به عنوان راهنمایی ارزشمند برای حفاری های ژئوتکنیکی تکمیلی و تعیین مناطق مناسب برای حفر گمانه بکار گرفته شود. در مقابل، استفاده از روشهای مخرب مانند عملیات حفاری و گمانه زنی به منظور پی جویی زیرسطحی، موجب به هدر رفتن زمان و هزینه های مرتبط شده و علاوه بر آن می تواند باعث آسیب رسانی به تاسیسات مدفون مانند کابل های فشار قوی، فیبر نوری و لوله های آب و گاز و غیره گردد . ذکر این نکته ضروری است که بطور یقین یک طرح حفاری ژئوتکنیکی بهینه که با بهره گیری از نتایج بدست آمده از روشهای غیر مخرب ( ژئوفیزیکی) تهیه شده باشد، درصد خطر پذیری و هزینه های مربوطه را کاهش می دهد. یافته های فراوان و پیشرفت سریع در روش های کارآمدی مانند روش های ژئوفیزیکی، سنجش از دور، اسکن لیزری و پایش که در مطالعه حاضر به عنوان روشهای غیر مخرب در نظر گرفته می شوند، امکان توسعه حمل و نقل ریلی با سرعت بالاتر و ایمنی بیشتر را فراهم آورده است. در واقع افزایش سرعت و ارتقاء ایمنی از شاخص های اصلی برنامه ریزی شده توسط مدیران ارشد حمل و نقل ریلی کشور تحت عنوان چشم انداز و اهداف حمل و نقل ریلی در برنامه چهارم توسعه می باشد تصاویر GPR نشان دهنده ترکیب و مشخصات لایه های زیرساخت می باشد که با مدل سازی داده های برداشت شده امکان شناسایی وضعیت زیرسازی بخوبی مهیا می گردد. GPR با اندازه گیری پیوسته که از روی ریل انجام می دهد، اطلاعات مهمی از لایه های زیرساخت فراهم می آورد که برخی از آنها عبارتند از : - ضخامت لایه های زیرساخت (بالاست، زیربالاست و زیرسازی). - میزان آب و تراکم زیرساخت. - آب محبوس در زیرسازی و تعیین موقعیت آن که ناشی از زهکشی نامناسب می باشد. - زیرسازی سست ناشی از وجود آب. - لایه های زیرساخت غیریکنواخت و تغییر شکل یافته در سرتاسر مسیر. - وضعیت آلودگی بالاست. با بکارگیری مناسب GPR تصاویر بسیار سودمندی از مقاطع عرضی زیرساخت بدست می آید که نشان دهنده تغییرات موجود در طول، عرض و عمق در سرتاسر مسیر بوده و این خود بیانگر اختلاف در عملکرد بخش های مختلف خط می باشد. ثبت همزمان در سه موقعیت متفاوت (دو لبه تراورس و محور خط) نتایج مفیدی در پی داشته و باعث ایجاد و تطابق در قسمت های مختلف خط می گردد که البته این داده ها در نهایت منجر به کاهش مسدودی های مورد نیاز برای انجام عملیات تعمیر و نگهداری خط راه آهن خواهد شد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ، راه ، خطرات ساختگاهی ، آزمایش غیر مخرب